Kendi evlilik yemininizi yazmak: yapı, uzunluk, zamanlama

Neredeyse herkes kendi yeminini yazmaya temkinli yaklaşır ve genellikle aynı sebeple. Sizden, yıllardır söylemediğiniz bir şeyi iki dakikada ve seksen kişinin takip edebileceği bir biçimde söylemeniz isteniyor. Normalde yazmayan biri için bu alışılmadık bir görev.

İşe yarar haber şu: bunun bir biçimi var. Doldurulacak bir şablon değil, kendi cümlelerinizi içine yerleştirirken ayakta duran bir çerçeve. Çerçeveyi bilmek, üç iyi oturumla on iki vasat oturum arasındaki farktır.

Hiçbir şey yazmadan önce metnin nereye gireceğini netleştirin, çünkü Türkiye'de bu soru çiftlerin beklediğinden daha keskin. Belediyenin evlendirme dairesinde kıyılan resmî nikâh kısadır ve sözleri bellidir: evlendirme memuru soruyu sorar, iki taraf da cevabını verir, şahitler ve taraflar imzalar. Bu töreninin içinde getirdiğiniz bir metne ayrılmış bir bölüm yoktur ve memurun buna izin verip vermeyeceği bir üslup meselesi değil, işlemin biçimidir.

Dinî nikâhın da kendi sözleri vardır ve o da kısadır; ayrıca resmî nikâhın yerine geçmez, hiçbir hukuki sonuç doğurmaz. Yani kişisel yemin için Türkiye'de fiilen iki yer kalıyor: bir sunucunun yürüttüğü sembolik kır töreni ve düğünün içindeki ayrı bir an. Kır töreni tamamen serbesttir — çünkü hukuken hiçbir şey değildir, evlendiren şey nikâhtır — ve bu yüzden istediğiniz her şeyi içine koyabilirsiniz.

Bir de zamanlama sorusu var. Birçok belediye, evlendirme memurunun mekâna gelmesine izin veriyor; ama bunun günleri, saatleri ve süresi belediyeden belediyeye değişiyor ve nikâha ayrılan süre çoğu zaman dardır. Törenden sorumlu kişiye — memura, sunucuya ya da mekân sorumlusuna — atacağınız tek mesaj bunu bir günde çözer ve bu, üçüncü taslaktan sonra değil ilk taslaktan önce olmalıdır.

Bu sıra, tonu ne olursa olsun hemen her yemini taşır.

1. Vesile. Neden burada durduğunuza dair bir iki cümle. İlişkinin özeti değil — yalnızca giriş.
2. Tek bir anı. Tam olarak bir tane, somut, yeri ve zamanı belli. İşin merkezi burasıdır ve dinleyenin öne eğilmesinin sebebi budur.
3. Karşınızdakinde gördükleriniz. İki üç özellik ve her biri iddia edilerek değil bir durumla kanıtlanarak.
4. Sözler. Üç ila beş tane ve en az biri küçük, gündelik.
5. Kapanış. Tek cümle. İki değil.

Taslakların çoğu üçüncü bölümde bulanıklaşır. Tanıdığım en iyi kalpli insansın bir iddiadır. Yanlış istasyonun adını verdiğim için ocak ayında iki saat yağmurda bekledin bir kanıttır — ve aynı şeyi daha iyi söyler.

Dördüncü bölüm kendi uyarısını hak ediyor. Söz, yarın bozabileceğiniz şeydir — yoksa söz değildir. Seni hep seveceğim ne tutulabilir ne bozulabilir; o bir temennidir. Bir şey canımı sıktığında üç hafta beklemeden söyleyeceğim ise bir sözdür: kontrol edilebilir, rahatsız edici ve tam da bu yüzden verilmeye değer. Sizinkilerden en az biri, salonun gülümseyeceği kadar küçük ve gündelik olmalı; ikiniz onun ciddi söylendiğini bilirken.

Neredeyse her ilk taslak uzundur. Buradaki tabloyu İngilizce bir kaynaktan devralmak mümkün değil: Türkçe eklemeli bir dildir, tek bir kelime çok daha fazlasını taşır ve bu yüzden dakikadaki kelime sayısı belirgin biçimde düşüktür. Aşağıdaki aralıklar Türkçe için, duygusal bir metinde duraklamaların kendiliğinden gelmesi hesaba katılarak verilmiştir.

Testi gösterişsizdir: ayakta, yüksek sesle ve kronometreyle okuyun. O gün bundan yüzde on ila yirmi daha uzun sürecek.

Kısaltmayı çok kolaylaştıran bir fikir var: bu metin okunmayacak, duyulacak. Okuyan karmaşık bir cümleye geri dönebilir; dinleyen dönemez. Kâğıtta zarif duran uzun yan cümle zincirleri mikrofonda dengesini kaybeder, açık havadaki bir ses düzeninde tamamen kaybeder. O yüzden birden fazla virgül isteyen her cümleyi ikiye bölün. Sonuç olduğundan basit görünür; asıl mesele de budur.

Aynısı ödünç alınmış satırlar için geçerli. Alıntı, bir salonun birinin kendi kelimelerinin bittiğini kesin olarak anlayabildiği tek yerdir ve metin uzun geldiğinde ilk çıkacak şeydir.

Dört şey hemen her ilk taslakta vardır ve hemen hiçbir iyi son taslakta yoktur.

Özel şakalar. Yalnızca ikinizin anladığı bir lakap salona iki saniyelik şaşkınlığa mal olur. İki tanesi salonun tamamına mal olur. Cümle onu geçerken açıklıyorsa bir tanesi kurtulur.

Kronoloji. 2019'da tanıştık, 2021'de birlikte yaşamaya başladık bir özgeçmiştir. O yıllardan tek bir sahne, bütün tarihlerin toplamından fazlasını söyler.

Özürler. Bu işlerde iyi değilim ya da bilirsiniz her şeyi unuturum. Düğün günü, ikisinin de yeri olmayan tek gündür.

Öncekilerle kıyaslama. Övücü olanları bile. Bunu kurtaran bir ifade biçimi yok.

Beşinci bir madde metinle değil kâğıtla ilgili: son sürümü baskı altında okunabilecek biçimde dizin. Büyük punto, kısa satırlar, satır başına tek cümle ve bir an durmanız gerekecek yere bir işaret. Kendi metnini bu biçimde ilk kez o gün gören herkes yerini kaybeder — hem de tam sesin titremeye başladığı yerde.

Sonra ikinci bir kopya çıkarın — kendi unutkanlığınıza karşı değil, kıyafetinize karşı. İç cebi olmayan takımlar ve hiç cebi olmayan elbiseler, bir yeminin töreni otel odasında geçirmesinin en yaygın sebebidir. Bir kopyayı töreni yürüten kişiye, bir kopyayı şahidinize verin; sorun ortaya çıkmadan çözülmüş olur.

Erkenden yapmaya değer üç anlaşma var. Kabaca birbirine yakın uzunluk, çünkü doksan saniyeye karşı dört dakika salondaki herkesin duyduğu bir şeydir. Taslakları önceden değiş tokuş edecek misiniz yoksa sır mı tutacaksınız — ikisi de işler, ama bunu düğün haftasından çok önce kararlaştırın. Ve kâğıttan mı okuyacaksınız yoksa ezberden mi konuşacaksınız; burada farklı davranmakta serbestsiniz. Odadaki hiç kimse elinde kâğıt tutan birini bugüne kadar küçümsemedi ve şaşırtıcı sayıda insan ezberlediği yemini tamamen kaybetti.

Eşleştirmeniz gerekmeyen tek şey tondur; ciddi bir yeminle esprili bir yemin, ikisi de gerçekten kastediliyorsa yan yana gayet iyi durur. Son sürümü telefondan değil sert bir kartona yazın: kâğıt daha az titrer, kilitlenmez ve sonrasında fotoğraflarla ve misafirlerin kendi düğün web sitenizde bıraktığı mesajlarla aynı kutuya girer.