Sembolik nikâh töreni resmî olarak geçerli mi?

Bu tek ilke, sembolik törenler etrafındaki karışıklığın neredeyse tamamını açıklıyor ve Avrupa'daki akrabalarınızın anlattığı sistemden neden farklı olduğunu da. Türkiye'de onaylı mekân listesi belediyenindir, yetki memurdadır ve tören metninin özgürlüğü ile nikâhın hukuki geçerliliği birbirinden bağımsız iki konudur.

Aşağıda önce kimin nikâh kıyabildiği, sonra dış mekân nikâhı ile sembolik tören arasındaki fark, en sonda da böyle bir törenin gerçekte neleri içerdiği anlatılıyor.

Kimlerin nikâh kıyabileceği kanunla belirlenmiştir ve liste kısadır. Beş yol vardır; ilk dördü evlilik kurar, beşincisi kurmaz.

Ayrım inançla değil, yetkiyle ilgilidir. Dünyanın büyük bölümünde yetki kişiye bağlıdır ve o kişi nereye giderse nikâh kıyabilir; Türkiye'de yetki kuruma bağlıdır ve memur ancak belediyesinin izin verdiği yerde nikâh kıyar. Bu yüzden burada mekân seçimi bir zevk meselesi değil, hukuki bir sorudur ve iki ayrı törenin ne zaman gerektiği aynı gün iki tören yazısında anlatılıyor.

Bu iki kavram sıkça birbirinin yerine kullanılıyor ve kullanılmamalı, çünkü aralarındaki fark estetik değil hukukidir.

Dış mekân nikâhı, belediyenin evlendirme memurunun salonun dışında ve belediye meclisinin onayladığı bir yerde kıydığı resmî nikâhtır. Bahçe, otel terası, marina, tarihî bir konak, bazı belediyelerde tekne. Hukuken salonda kıyılan nikâhtan hiçbir farkı yoktur; fark ücret tarifesinde ve mekânın o listede olup olmamasındadır.

Sembolik tören ise bir tören yöneticisinin, sunucunun ya da yakın bir arkadaşınızın yürüttüğü, metnini sizin belirlediğiniz törendir. Hiçbir hukuki sonucu yoktur ve olması da beklenmez; işlevi anlatmaktır, kurmak değil. Sembolik tören yaptıracaksanız resmî nikâhı ayrıca kıydırmanız gerekir ve çoğu çift bunu birkaç gün önce, belediyede, sakin bir saatte hallediyor.

İkisini birleştirmek de mümkündür ve en çok işe yarayan biçim budur: memur mekâna gelir, kısa resmî bölümü kıyar, hemen ardından tören yöneticisi metinleri, sözleri ve ritüelleri yürütür. Böylece tek bir törende hem hukuki sonuç hem de sizin yazdığınız metin olur. Ailelerin beklentileri farklıysa bu düzen ayrıca rahatlatıcıdır ve seçenekler farklı dinden çiftlerin nikâhı yazısında ele alınıyor.

Yetkiyle birlikte gelen bir işlem yükü de var ve çiftler bunu nadiren düşünüyor. Aile cüzdanının doldurulması ve nikâhın kayda geçmesi memurun işidir; sembolik törenin yöneticisi böyle bir sorumluluk taşımaz ve taşıyamaz. Dolayısıyla nikâhı kimin kıydığı sorusunun yanıtı aynı zamanda kaydı kimin tuttuğunun da yanıtıdır. Bunu mekânı tutmadan önce netleştirin.

Sembolik törenin kanuni bir biçimi olmadığı için içeriği değişir. Uygulamada oturmuş bir sıra var ve çoğu tören 20 ila 30 dakika sürüyor.

• Girişler ve açılış müziği
• Karşılama ve nasıl tanıştığınızın anlatıldığı bölüm
• Bir ya da iki metin, genelde yakın arkadaşların okuduğu
• Birbirinize söyleyeceğiniz sözler
• Yüzüklerin takılması
• Sembolik bir ritüel: mum, kum ya da ellerin bağlanması
• Resmî bölüm, yani memurun soruları ve imzalar
• Kapanış sözleri, çıkış ve ardından tebrikler

Blokların kendisi ve süreleri nikâh töreninin akışı yazısında, ritüel seçenekleri de tören ritüelleri yazısında karşılaştırılıyor. Sembolik töreni ayırt eden şey sıralama değil, sözlerin kaynağıdır: metin sizinle yapılan konuşmalardan çıkar ve bu yüzden hazırlığı başka her tören biçiminden uzun sürer.

Yazım sürecinin arkasında bir kurum olmadığı için standart bir sözleşme de yok. İmzalayacağınız şey sıradan bir hizmet sözleşmesidir ve içinde altı başlık bulunmalı: kaporanın oranı, iptalde ne kadar önceden haber verildiğine bağlı kademeli kesinti, hastalık hâlinde yerine kimin geçeceği, metnin size verilip verilmeyeceği, yol ve konaklama, bir de resmî bölümü kimin yürüteceğinin açıkça yazılması. Sözleşmeyi para ödemeden önce isteyin, ödedikten sonra değil.

Türkiye'de tören yöneticisi ücretleri için yayımlanmış bir tarife yok ve olsaydı da bir sezon dayanmazdı. Fiyatı üç şey belirliyor: metnin sıfırdan mı yazıldığı yoksa hazır bir kalıptan mı uyarlandığı, kaç hazırlık görüşmesi yapıldığı ve yolun uzunluğu. Sıfırdan yazılan bir tören, aynı kişinin kısa ve standart bir töreninin birkaç katına mal olur; belediyenin dış mekân nikâh ücreti ise bunların hepsinden bağımsız, ayrı bir kalemdir. Aşağıdaki tablo rakam vermiyor, teklifin içinde ne olup olmadığını sormanız için var.

Buna eklemeniz gereken tek zorunlu kalem belediyenin nikâh ücretidir ve nasıl belirlendiği nikâh ücreti yazısında. Tören yöneticilerini birbiriyle nasıl karşılaştıracağınız ise tören yöneticisi seçimi yazısında.

Yazılı bir törenin maliyet eklediği ama karşılığında pek bir şey vermediği durumlar var ve bunlarda dürüst olmakta yarar var.

1. Zaten dinî bir tören yaptıracaksınız. O törenin kendi biçimi ve kendi sözleri vardır; aynı gün ikinci bir tam tören nadiren iki kat anlamlı geliyor.
2. Bütçe dar. Belediyede kıyılan nikâh aynı hukuki sonucu doğurur ve aradaki fark fotoğrafta ya da yemekte çok daha görünür hâle gelir; bütçe rehberi bunu açıyor.
3. Hızlı bitsin istiyorsunuz. Salonda kıyılan kısa bir nikâh en hızlı yoldur ve ayrıntısı sadece nikâh kıydırmak yazısında.
4. Sözlerin ne olduğu sizin için önemli değil. Tören yöneticisinin değeri hazırlıkta saklıdır. Formalite olsun diye ısmarlandığında ortaya kişisel fiyata satılan kalıp bir metin çıkar.

Buna karşılık, dinî olmayan ama biçimi ve ağırlığı olan bir tören istiyorsanız, farklı şehirlerden ya da geleneklerden geliyorsanız veya ailelerin beklentileri birbirini tutmuyorsa neredeyse her zaman doğru seçimdir. Günün birden çok parçası varsa saatleri davetiyeye değil, düğün web sitesine yazın; saatler değişir, basılmış kart değişmez.

Kalite üzerine bir not, çünkü piyasa geniş. İyi bir tören metni tek bir şeyle tanınır: yalnızca size ait olan bir şeyi anlatır ve onu kullanarak genel bir şey söyler. Zayıfı bunun tersini yapar, aşk üzerine bir girişle başlar ve anketten aldığı iki ayrıntıyı oraya iliştirir. Farkı üç dakikada duyarsınız; önceden anlamak için bir kayıt dinlemeyi ya da eski bir metni okumayı isteyin.

İki dilli çiftlerin ayrıca vermesi gereken bir karar var. Satır satır çeviri töreni ikiye katlar ve her düşünceyi ortasından böler. Daha iyi çalışan biçim şudur: tek bir ana dil, ikinci dilde kısa özetler ve akışı iki dilde de taşıyan bir program kâğıdı. Kişisel bölümler, yani birbirinize söyleyecekleriniz ve yüzük sözleri, her biri konuşanın kendi dilinde söylenir.