Nikâh ücreti ne kadar tutar?

Tek bir rakam ararsanız birbirini tutmayan onlarca sayı bulursunuz ve hepsi bir yerde doğrudur. Bu yazı size bir fiyat vermiyor; fiyatı kimin belirlediğini, hangi kararın tutarı hangi yönde oynattığını ve bağlayıcı sayıyı nereden alacağınızı anlatıyor. Enflasyon altında bir rakam bir sezon dayanmaz, oysa hesabın kendisi durur.

Ücretlerin bağlı olduğu süreç evlenme başvurusu yazısında anlatılıyor; burada yalnızca para tarafı var.

Nikâhı tek bir alışveriş gibi düşünmeyi bırakmak işe yarıyor. Üç ayrı kalemdir ve üçüne farklı yerler karar verir.

• Nikâh ücretini belediye meclisi belirler ve her yıl güncellenir. Çift başına alınır, kişi başına değil, ve başvuru sırasında yatırılır. Salon içi, dış mekân ve hafta sonu için ayrı tarifeler bulunur.
• Belge masrafları kurumdan kuruma değişir. Sağlık raporu aile hekiminde çoğunlukla ücretsizdir, özel bir kuruluşta ücretlidir; yabancı taraf varsa asıl masraf tercüme, apostil ve konsolosluk harçlarıdır.
• Sonradan alınan belgeler nüfus müdürlüğünden ya da elektronik ortamdan gelir. Aile cüzdanı nikâhta verilir ve ayrıca satın alınmaz; evlenme kayıt örneği gibi belgeler ise sonradan, çoğunlukla çevrimiçi alınır.

Sıklıkla belediye masrafı sanılan iki kalem aslında değildir. Nikâhı bir otelde ya da bahçede kıydırıyorsanız mekân bedeli mekânındır; tören yöneticisiyle çalışıyorsanız onun ücreti de kendisinindir. İkisi de belediyenin size verdiği hiçbir kâğıtta görünmez.

Bunun pratik bir sonucu var: nikâh ücreti belediyeye, belge masrafları başka kurumlara bağlı olduğu için ucuz bir ilçede nikâh kıydırıp pahalı bir evrak zinciri yaşayabilirsiniz ya da tam tersi. İki kalemi ayrı ayrı sorun.

Hiçbir çiftin kaçamadığı kalem budur ve ülke genelindeki fark gerçekten geniştir. Bazı belediyeler kendi nüfusuna kayıtlı çiftlerden salon içi nikâh için hiçbir şey almaz; bazıları hafta sonu ve akşam saatleri için hatırı sayılır bir fark uygular. Bu fark bir kalite farkı değildir; belediyenin gelir politikasını ve salonun ne kadar aranan bir yer olduğunu gösterir.

Tarifeyi belediye meclisi kararlaştırır ve kararlar genelde belediyenin kendi sayfasında yayımlanır. Aramanız gereken şey ücret tarifesi ya da gelir tarifesi başlıklı belgedir; nikâh kalemleri orada tek tek yazar. İnternette dolaşan haber metinlerine güvenmeyin, çünkü tarifeler yılda en az bir kez değişiyor ve haberler değişmiyor.

Üç ayrıntı tutardan daha çok sürtüşme yaratıyor. Birincisi, kendi belediyenizde ve başka bir belediyede farklı fiyatlandırılmanız: birçok belediye kendi nüfusuna kayıtlı çiftlere indirimli tarife uygular. İkincisi, dış mekân nikâhının ayrı bir kalem olması ve çoğu yerde salon içi ücretin belirgin biçimde üzerinde durması. Üçüncüsü, yatırılan ücretin tarih değişikliğinde ne olacağı — bu, tarifede değil, dairenin uygulamasında yazar, o yüzden veznede sorun.

İndirim ihtimallerini de kapıda değil, sayfayı okurken sorun. Bazı belediyeler şehit ve gazi yakınları, engelli bireyler ya da belirli tarihlerde evlenen çiftler için ücretsiz nikâh uyguluyor. Bunlar duyurulur ama aranmadan bulunmaz.

Nikâh masrafı öngörülebilir basamaklarla yükseliyor. Taban, hafta içi bir gün belediyenin nikâh salonunda kıyılan kısa bir nikâhtır: küçük bir salon, sınırlı misafir, müzik yok ya da çok az, arkanızda bekleyen bir sonraki çift. Birçok belediyede bu, bu yazıdaki en düşük kalemdir ya da hiç ücret alınmaz.

Bunun üzerindeki her şeyin fiyatını, o hizmeti veren belirler.

Salondan kendi mekânınıza geçiş, buradaki en büyük tek basamaktır ve yanlış okunması kolaydır. Daha güzel bir oda için para ödemiyorsunuz; bir memurun yola çıkması, salonun o saatte boş kalması ve belediyenin bu hizmeti ayrı bir kalem olarak fiyatlaması için ödüyorsunuz. Bu yüzden dış mekân nikâhını bir yükseltme değil, kendi başına bir bütçe satırı olarak yazın. Günü küçük ve yalnızca resmî tutmak isteyen çiftler için gerekçeler sadece nikâh kıydırmak yazısında.

Nikâh bittiğinde aile cüzdanı elinize verilir ve bunun için ayrıca ödeme yapmazsınız. Sonradan bir kuruma vermeniz gereken belge çıkarsa, aile cüzdanının kendisini değil, evlenme kayıt örneği ya da nüfus kayıt örneği gibi bir belgeyi verirsiniz. Bu belgeler nüfus müdürlüğünden alınabildiği gibi, çoğu durumda elektronik ortamdan da alınıyor ve orada masrafı genelde yok denecek kadar azdır.

Bu, belgeyi haftalarca beklemeye alışkın ülkelerden gelen beklentiyi tersine çeviriyor: burada gecikme nikâhtan sonra değil, nikâhtan önce yaşanıyor. Nereden ne alınacağı aile cüzdanı ve evlilik belgeleri yazısında toplu hâlde.

Dört kalem de tarifede görünmeden bütçeye giriyor. Birincisi, dış mekân nikâhında mekânın kendi ücreti ve ses düzeni. İkincisi, tarih değişikliğinde yatırılan ücretin iade edilip edilmediği. Üçüncüsü, yabancı taraf için tercüme ve apostil zinciri, ki tek tek küçük görünür, üst üste binince değildir. Dördüncüsü, nikâh fotoğrafçısı için salonun ayrı bir izin ya da ücret istemesi. Hiçbiri tek başına büyük değil; toplandığında kesinleştiğini sandığınız rakamın üzerine belirgin bir fark ekliyor.

Ödediğiniz ücret hukuki işlemi ve en fazla bir salonu alıyor. Günü düğün gibi hissettiren her şey başka yerden geliyor:

• tören alanının çiçekleri ve gelin buketi
• fotoğraf ve video, salonun izin verdiği ölçüde
• müzik, odanın buna elverdiği ölçüde
• alyanslar, kıyafetler, ulaşım, saç ve makyaj
• nikâhtan sonrasına ait ne varsa: ikram, yemek, düğünün kendisi
• tören yöneticisiyle kurulan sembolik bölüm, isterseniz

Son madde birçok çift için listedeki en büyük tek kalemdir ve Türkiye'deki düzen burada aslında cömerttir: memur belediyenin onayladığı bir mekâna gelebildiği için, tören yöneticisiyle kurduğunuz bölüm resmî nikâhın etrafına oturur ve ikinci bir güne ihtiyaç kalmaz. Yani bu kalem bir mecburiyet değil, tamamen bir tercihtir. Tören yöneticilerinin nasıl karşılaştırılacağı tören yöneticisi seçimi yazısında.

Bütün bunların geniş plandaki yeri düğün bütçesi planlaması yazısında. Günün kendisi içinse adresi, varış saatini, otopark durumunu ve salona kaç kişi alındığını düğün web sitesine yazmak çok fazla tekrar açıklamadan kurtarıyor; nikâh salonlarının bekleme alanları genelde dar olduğu için bu bilgi gerçekten işe yarıyor.

Kendi bağlayıcı rakamınızı bulmak için belediyenizin adıyla birlikte ücret tarifesi ya da nikâh ücreti araması yapın. Çoğu belediye tam tabloyu yayımlıyor. Sayfa eski görünüyorsa telefonla sorun ve size söylenen tutarın yanına tarihi de yazın; bu tarifeler, sayfaların güncellenmesinden daha sık değişiyor.