Ile kosztuje ślub cywilny?

To rzadki przypadek, w którym szukanie ceny ma sens, bo cena naprawdę istnieje i jest jedna. W większości krajów opłaty ślubne ustala samorząd i sąsiednie gminy potrafią liczyć zupełnie inaczej; w Polsce ustala je ustawa o opłacie skarbowej, a urząd tylko ją pobiera.

Poniżej rozkładamy więc nie widełki, tylko konkretne pozycje — i pokazujemy, gdzie naprawdę powstaje różnica w kosztach, bo powstaje, tylko zupełnie gdzie indziej, niż pary się spodziewają. Samą procedurę opisujemy w tekście o tym, jak załatwić formalności w USC.

Warto przestać myśleć o ślubie cywilnym jak o jednym zakupie. To trzy osobne pozycje i tylko jedna z nich dotyczy każdej pary.

• Opłata skarbowa za sporządzenie aktu małżeństwa wynosi 84 zł, płaci się ją raz od pary, a nie od osoby, i wnosicie ją przy składaniu zapewnienia. Tej nie uniknie nikt.
• Opłata za ślub poza urzędem to 1 000 zł i dotyczy wyłącznie par, które chcą ceremonii w plenerze, w dworze albo w sali weselnej. W sali ślubów USC nie ma jej w ogóle.
• Opłata za odpis aktu wynosi 22 zł za odpis skrócony i płaci się ją później, po sporządzeniu aktu, za każdy zamawiany egzemplarz.

Dwie rzeczy bywają brane za opłaty urzędowe, a nimi nie są. Wynajem miejsca, w którym odbywa się ceremonia, należy do właściciela tego miejsca. Honorarium mistrza ceremonii ustala on sam. Żadna z tych kwot nie pojawi się na niczym, co wystawi wam urząd.

Praktyczny wniosek jest taki: w Polsce nie opłaca się porównywać urzędów po cenie, bo cena jest wszędzie ta sama. Opłaca się porównywać je po kalendarzu, po sali i po tym, czy udzielają ślubów w soboty — i to są jedyne różnice, które realnie odczujecie.

84 zł za sporządzenie aktu małżeństwa to stawka ustawowa, identyczna w całym kraju i niezależna od tego, czy bierzecie ślub w środowe południe, czy w sobotę o szesnastej. Płaci się ją w kasie urzędu gminy albo przelewem na jego konto, zwykle przy składaniu zapewnienia, a potwierdzenie trzeba mieć przy sobie. To wszystko — sama ceremonia w sali ślubów nie jest osobno płatna.

Przy ślubie konkordatowym dochodzi jeszcze 11 zł za zaświadczenie stwierdzające brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa, czyli za dokument, który zanosicie do parafii. Opłata skarbowa za sam akt jest wtedy identyczna, bo akt i tak sporządza urząd.

Dwie rzeczy warto wiedzieć, zanim zapłacicie. Jeśli do sporządzenia aktu w ogóle nie dojdzie, opłatę można odzyskać — o tryb i termin zapytajcie w tym urzędzie, w którym ją wnieśliście. I są sytuacje ustawowo zwolnione z opłaty skarbowej, między innymi dla osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej; jeśli to może was dotyczyć, zapytajcie przy okienku, a nie po fakcie.

Czego w Polsce nie ma, to zniżek za kursy przedmałżeńskie, dopłat sezonowych i różnic między gminami. Amerykańskie i brytyjskie poradniki poświęcają tym rzeczom całe akapity, bo tam opłatę ustala hrabstwo albo urząd lokalny. U nas ta cała warstwa po prostu nie istnieje i to jest dobra wiadomość dla budżetu.

Koszt ceremonii rośnie w Polsce skokowo, a nie płynnie. Dnem jest ślub w sali ślubów USC: krótka ceremonia w urzędzie, we dwoje ze świadkami i rodziną, bez muzyki albo z krótkim podkładem, w terminie wyznaczonym przez kalendarz urzędu. Nie płacicie za nią nic ponad te 84 zł, a liczba gości jest ograniczona wielkością sali, nie cennikiem.

Wszystko powyżej ustala już ktoś inny niż ustawa.

Skok z sali ślubów do własnego miejsca jest największym pojedynczym krokiem w tej tabeli i łatwo go źle odczytać. Tysiąc złotych nie jest opłatą za ładniejsze tło: to opłata za to, że kierownik urzędu wyjeżdża, że ktoś musi zabezpieczyć dokumenty poza urzędem i że urząd bierze za tę ceremonię odpowiedzialność w innym miejscu. Do tego dochodzi wynajem samego miejsca, który z urzędem nie ma nic wspólnego. Jeśli chcecie ceremonii poza salą ślubów, wpiszcie ją do budżetu jako osobną pozycję, a nie jako drobne ulepszenie. Para, która chce zostać przy wersji najprostszej, znajdzie argumenty w tekście o ślubie tylko cywilnym.

Akt małżeństwa sporządza urząd po ceremonii, a przy ślubie konkordatowym po dostarczeniu dokumentów przez duchownego. Dopiero z gotowego aktu można wydać odpis, więc jest to koszt, który pojawia się po ślubie, a nie w jego dniu. Odpisy zamawia się w dowolnym USC w Polsce, także przez internet, bo rejestr jest wspólny.

Zamówcie więcej niż jeden. Jeden odpis wystarczy dokładnie jednej instytucji naraz, a poproszą o niego bank, ubezpieczyciel, pracodawca przy zmianie danych i urząd przy wymianie dowodu. Dwa albo trzy wystarczają większości par na lata, a zamówione za jednym razem oszczędzają chodzenia. Drogi zamawiania i czasy oczekiwania rozpisujemy w tekście o tym, jak uzyskać odpis aktu małżeństwa.

Cztery inne pozycje bywają zaskoczeniem. Odpis zupełny kosztuje więcej niż skrócony i bywa potrzebny za granicą. Odpis wielojęzyczny na potrzeby innego kraju ma własną opłatę. Zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa za granicą też jest płatne osobno. A jeśli po ślubie zmieniacie nazwisko, wymiana dowodu osobistego jest wprawdzie bezpłatna, ale nowy paszport i prawo jazdy już nie. Żadna z tych kwot nie jest wysoka; razem potrafią dołożyć do rachunku więcej niż sam ślub.

Opłaty urzędowe kupują czynność prawną i najwyżej salę. Wszystko, co sprawia, że dzień wygląda jak ślub, kupuje się gdzie indziej:

• kwiaty do sali i wiązanka dla panny młodej
• fotograf i kamerzysta, w granicach tego, na co pozwala urząd
• muzyka, jeśli sala w ogóle to przewiduje
• obrączki, stroje, transport, fryzura i makijaż
• cokolwiek dzieje się potem, od toastu po pełne wesele
• ceremonia humanistyczna, jeśli chcecie jej dodatkowo

Ostatnia pozycja jest dla wielu par największa i tu polski system bywa bezlitosny w porównaniu z amerykańskim. Za oceanem ceremonia z celebrantem może BYĆ ślubem, więc płaci się raz. U nas ślub zawiera się w urzędzie albo przed duchownym, więc ceremonia humanistyczna jest zawsze dodatkiem: piętnaście minut w USC musicie odbyć tak czy inaczej. Honoraria celebrantów zaczynają się zwykle grubo powyżej wszystkich opłat urzędowych razem wziętych, a jak je porównywać, opisujemy w tekście o tym, jak wybrać mistrza ceremonii.

Jak to wszystko układa się w całość, pokazujemy w poradniku o budżecie weselnym. A na sam dzień: adres urzędu, godzina, miejsce parkowania i to, gdzie goście mają czekać, zmieszczą się na stronie ślubnej i oszczędzą wam dwudziestu tych samych rozmów, bo hole urzędów rzadko mieszczą więcej niż kilkanaście osób.

Skoro kwoty są ustawowe, na stronie swojego USC szukajcie nie cennika, tylko trzech innych rzeczy: jak daleko naprzód otwarty jest kalendarz, czy udzielają ślubów w soboty i jakie stawiają warunki ślubowi poza urzędem. To one, a nie opłaty, rozstrzygną, ile ten dzień naprawdę będzie kosztował.