Hoeveel geld geef je als huwelijkscadeau?

Bijna niemand stelt deze vraag hardop, en precies daarom klinken de antwoorden die rondgaan zo stellig en zijn ze zo slecht onderbouwd. Geef je te weinig, dan voel je je betrapt; geef je te veel, dan leg je de lat stilletjes hoger voor iedereen aan jouw tafel.

Hieronder staat wat mensen werkelijk geven, welke vuistregels erbij worden gehaald en welke factoren het bedrag echt verschuiven. Ook de praktische kant komt langs: hoe geld bij een bruidspaar terechtkomt zonder onderweg in een jaszak te verdwijnen.

Lees het als richting, niet als voorschrift. Er bestaat in Nederland noch in België een officiële meting van wat gasten geven — het CBS en Statbel tellen dit niet — dus alles hieronder is een orde van grootte uit wat mensen zelf zeggen te geven, geen gemeten gemiddelde. En een cadeau is vrijwillig: geen bruidspaar dat de moeite waard is houdt een kasboek bij.

Geld in een envelop is in Nederland en Vlaanderen al decennia het normale huwelijkscadeau; een ingepakt pakje is eerder de uitzondering. De bedragen hieronder zijn per persoon en niet per uitnodiging, en ze komen uit wat gasten zelf rapporteren — er is geen gepubliceerde norm en geen enquête die dit landelijk meet.

Twee rijen vragen om een woord uitleg. De onderste hangt samen met een vorm die in beide landen bestaat maar anders heet en anders werkt: in Nederland wordt een deel van de gasten alleen voor het avondfeest gevraagd, in België alleen voor de receptie, waar honderd tot driehonderd mensen langskomen die niet mee aan tafel gaan. Wie niet mee-eet geeft doorgaans minder, en niemand kijkt daarvan op.

De familierij is het breedst omdat daar de grootste variabele in zit: of de familie ook meebetaalt aan de dag zelf. Ouders die het diner of de zaal financieren komen niet daarnaast nog met een envelop aanzetten, en dat verwacht ook niemand.

Dat de Belgische bedragen hoger liggen, komt niet doordat Vlamingen guller zijn. Het komt doordat een Belgische trouwdag gemiddeld duurder is en doordat daar één vuistregel rondgaat die in Nederland nauwelijks bestaat. Die staat hieronder.

De meest herhaalde vuistregel zegt dat je cadeau minstens moet dekken wat jouw stoel het bruidspaar kost. In Vlaanderen hoor je hem constant en heet hij je couvert dekken. In Nederland circuleert hij nauwelijks; wie hem daar aanhaalt, heeft hem meestal uit een Amerikaanse of Belgische bron. Als eeuwenoude etiquette wordt hij graag verkocht, maar in geen enkel ouder omgangsvormenboek is hij terug te vinden.

Hij heeft één echte verdienste. Je kunt het bedrag zelf schatten zonder iemand een pijnlijke vraag te stellen. Een zittend diner met drank en een aandeel in de zaalhuur komt in Nederland ergens tussen 75 en 130 euro per persoon uit en in België tussen 100 en 160, dus de regel levert een getal op dat toch al binnen de normale bandbreedte valt.

Zijn fout is meteen zichtbaar zodra je hem hardop uitspreekt: hij maakt dure bruiloften duurder voor de gasten. Een viergangendiner op een landgoed is geen bewijs van een diepere vriendschap dan een buffet in een dorpshuis. Als ondergrens gelezen duwt de regel een gast ver voorbij wat comfortabel te betalen is, en hij betekent bovendien dat een stel dat bewust bezuinigde er minder aan overhoudt. Dat is absurd.

Een mildere lezing werkt beter. Gebruik de couvertprijs als toets, niet als minimum: ligt je voorgenomen bedrag er wild onder en kun je meer missen, doe er dan iets bij. Ligt het boven wat jouw maand toelaat, negeer de regel dan volledig. Hij was nooit bindend, en in Nederland heeft hij nooit bestaan.

Vijf dingen verschuiven het bedrag sterker dan het etiket op de relatie. Loop ze langs voordat je een getal kiest.

• Je eigen kosten. Een bruiloft in Toscane of op Curaçao met vluchten, twee hotelnachten en vrije dagen heeft je al een veelvoud gekost van welk cadeau dan ook. Het bedrag krimpt navenant, en elk redelijk bruidspaar weet dat.
• Of je met z'n tweeën komt. Twee mensen geven doorgaans samen één envelop, op ongeveer anderhalf keer het bedrag voor één persoon, niet het dubbele.
• Waar je in je leven staat. Studenten, mensen met ouderschapsverlof en iedereen tussen twee banen in geven wat ze geven. Er is geen schaamteband.
• Of je een rol hebt op de dag. Getuigen, bruidsmeisjes en de ceremoniemeester hebben meestal al betaald voor kleding, het vrijgezellenfeest en soms de reis. Hun envelop mag aan de onderkant zitten, en dat hoort ook zo.
• Of zij op jouw bruiloft waren. Veel mensen spiegelen wat ze zelf kregen. Dat is een verdedigbaar instinct, zolang het geen boekhouding wordt.

Wat het bedrag niet hoort te verschuiven: de omvang van de locatie, het aantal gasten, of een getal dat iemand aan jouw tafel hardop noemt. Vooral dat laatste is het weerstaan waard. Praten over bedragen aan tafel is precies hoe een hele groep zichzelf omhoog praat en iedereen met een licht wrang gevoel naar huis gaat.

Bruidsparen geven hun voorkeur wel degelijk aan, alleen zelden met zoveel woorden. Dat signaal leren lezen scheelt al het gissen.

1. Er is een huwelijkslijst. Koop daaruit. In België is de huwelijkslijst bij een winkel een echte instelling en betekent hij precies wat er staat; in Nederland is het vaker een online verlanglijst. Een lijst is een verzoek, en er origineel naast gaan zitten is de meest voorkomende manier om iets te produceren dat niemand wilde.
2. Er wordt een huwelijksreis of een verbouwing genoemd. Dat is een expliciete vraag om geld, en de bedragen uit de tabel hierboven gelden onveranderd.
3. Er staat helemaal niets. Dan is geld in een kaart de veilige standaard, in Nederland zowel als in België. Een rijmpje op de uitnodiging in de trant van dat een envelop ook heel fijn is, betekent hetzelfde en mag zo gelezen worden.
4. Geen cadeaus, alsjeblieft. Neem dat letterlijk. Een kaart, een plant of een fles is genoeg, en alsnog met een envelop aankomen kan overkomen als een terechtwijzing.

De praktische vraag is hoe het geld er komt. Een envelop die bij de deur in een hand wordt gedrukt, heeft de neiging in een colbert te belanden dat vervolgens over een stoelleuning gaat. Een enveloppendoos of brievenbus bij de ontvangst lost dat op, en vooraf overmaken lost het nog beter op. Hebben ze op hun trouwwebsite een rekeningnummer of een fonds gezet, dan is dat de route die zij gekozen hebben en de enige die ook echt geregistreerd wordt.

Eén Belgisch detail dat Nederlanders verrast: op een receptie waar driehonderd mensen langskomen, komt de envelop meestal in een doos of een kist bij de ingang terecht en niet in de hand van het bruidspaar. Zet je naam erop. Zonder naam kan er later geen bedankje komen, en dat is voor beide kanten jammer.

Dit is het stuk dat etiquettekolommen overslaan. Een bruiloft bijwonen is duur geworden, en een gast kan in hetzelfde kwartaal te maken krijgen met reizen, kleding, een vrijgezellenfeest en een cadeau.

Daar zijn drie dingen over te zeggen. Ten eerste: aanwezig zijn is het cadeau. Een stel dat jou uitnodigde wilde jou erbij hebben, niet je envelop. Ten tweede: een kleiner bedrag met een echte brief in de kaart komt veel beter aan dan een groter bedrag met een gedrukte tekst. Ten derde: tijd en vaardigheid zijn een volwaardig betaalmiddel. De taart bakken, mensen naar het station rijden, de bloemen doen of de ochtend erna fotograferen zijn allemaal cadeaus, en vaak precies de cadeaus die jaren later nog genoemd worden.

Wat niet werkt is stilzwijgend wegblijven. Afzeggen zonder uitleg en verder niets sturen leest als onverschilligheid, ook als het puur om geld ging. Een kaart die op de dag zelf aankomt zegt het tegenovergestelde, wat er ook wel of niet in zit.

En zijn jullie het bruidspaar dat dit leest: het aardigste wat jullie voor jullie gasten kunnen doen, is duidelijk zijn. Vaagheid is precies waardoor mensen te veel uitgeven.