Wat kost een bruiloft?

Voor de trouwmarkt in Nederland en België bestaat geen officiële statistiek. Het CBS en Statbel meten dit niet, en wat er wel aan cijfers rondgaat komt van bedrijven die zelf in de branche zitten: platforms, verzekeraars en leveranciers die hun eigen klanten hebben bevraagd. Die getallen zijn bruikbaar als orde van grootte en waardeloos als exacte waarheid, omdat ze meten wie er toevallig meedeed aan de enquête.

Daarom staat op deze pagina geen enkel bedrag alleen. Bij elk getal staat waar het op slaat en wat erin zit. Een gemiddelde zonder gastenaantal zegt niets: dezelfde 16.000 euro is bij 30 gasten een zeer royaal en bij 130 gasten een zeer krap budget.

Voor een volledige trouwdag in Nederland — ceremonie, borrel, diner en feest, met tachtig tot honderd gasten — komen de meeste stellen uit tussen 13.000 en 20.000 euro. Daaronder zit een grote groep die bewust kleiner of korter viert en tussen de 6.000 en 12.000 euro blijft. Daarboven zit een kleinere groep die met een gewilde locatie, een groot gezelschap of een tweedaags programma boven de 30.000 uitkomt.

In België ligt hetzelfde feest structureel hoger, en dat komt niet doordat leveranciers duurder zijn. Het komt door het formaat: de Belgische trouwdag bestaat vaak uit een receptie met hapjes voor een brede kring, gevolgd door een zittend diner voor een kleinere kring, gevolgd door een avondfeest. Dat zijn drie eetmomenten in plaats van één, en elk eetmoment wordt apart geprijsd. Reken voor een vergelijkbaar gezelschap eerder op 16.000 tot 25.000 euro.

Wat er niet in die bedragen zit

De bedragen hierboven gaan over de trouwdag zelf. Er niet in: de huwelijksreis, de verlovingsring, het vrijgezellenfeest, de kosten van de naamswijziging en de reis- en overnachtingskosten van jullie zelf. Samen is dat snel 3.000 tot 6.000 euro dat buiten het trouwbudget valt en toch in dezelfde maanden betaald moet worden.

Controleer daarom bij elk bedrag dat jullie ergens lezen eerst de omvang. Twee bronnen die schijnbaar 4.000 euro uit elkaar liggen, meten vaak gewoon iets anders.

Geen andere factor verschuift de som zo sterk als het aantal mensen dat jullie te eten geven. De tabel hieronder is geen enquêteresultaat maar een rekenmodel: een vast blok dat nauwelijks meebeweegt, plus een variabel bedrag per gast.

Twee dingen vallen op. Het totaal verdubbelt ruwweg tussen de kleinste en de grootste categorie, terwijl het aantal gasten verdrievoudigt — en het rekenkundige bedrag per hoofd daalt naarmate de bruiloft groeit. Dat zijn de vaste kosten aan het werk: een fotograaf, een jurk, ringen en drukwerk kosten bij 40 gasten bijna hetzelfde als bij 140.

Gebruik dat bedrag per hoofd als toets voor het hele budget gedeeld door het aantal koppen, niet als de prijs van één extra gast. Dat tweede getal is anders en lager, en het staat in het artikel over de kosten per gast.

De grootste verschillen in Nederland en België zitten niet tussen provincies maar tussen soorten locaties en tussen data. Deze bedragen zijn ordes van grootte, geen prijslijsten:

De laatste twee rijen verdienen toelichting, want daar zit een verschil dat veel stellen niet kennen. Elke Nederlandse gemeente moet wekelijks momenten aanbieden waarop een huwelijk kosteloos kan worden voltrokken. Dat zijn vaste tijdstippen, meestal doordeweeks in de ochtend, met een beperkt aantal aanwezigen en zonder toeters en bellen — maar het is een volwaardig huwelijk. Wat de gemeente rekent voor een gewone trouwzaal, een zaterdag of een eigen locatie staat in de legesverordening van die gemeente, en die bedragen lopen ver uiteen.

In België is de voltrekking op het gemeentehuis in de meeste gemeenten kosteloos; vraag wel na wat er geldt voor een zaterdag of een bepaalde zaal.

Vooruitboeken: de datum staat vóór de prijs

De bedragen hierboven beschrijven wat een zaterdag in juni kost — niet of die nog vrij is. Gewilde locaties vergeven zaterdagen in het hoogseizoen doorgaans twaalf tot achttien maanden vooruit, en de zomermaanden zijn het eerst weg. Voor vrijdagen, zondagen en de periode november tot maart zijn veel kortere termijnen normaal.

Dat is een beschikbaarheidsmechaniek, geen prijsmechaniek, en hij werkt maar één kant op: wie laat zoekt, kiest niet meer tussen aanbiedingen maar neemt wat er over is. Een goedkope vrijdag levert niets op als er op dat moment sowieso nog maar één locatie vrij is.

Daaruit volgt ook de volgorde van boeken. Eerst het aantal gasten en het datumvenster, dan locatie en catering, daarna al het overige. Dat ene blok bindt ongeveer de helft van de som en legt tegelijk de datum vast waar fotograaf, muziek en ceremonie zich naar moeten voegen. Wie eerst de fotograaf boekt, heeft de kleinere post vastgezet en de grotere opengelaten — en betaalt die fout met een duurdere datum of met een annuleringsbedrag.

In veel overzichten staan gemiddelde prijzen per gewerk: zaalhuur, catering, fotograaf, bloemen, jurk, muziek. Wie ze optelt, komt ver boven het bedrag uit dat dezelfde bron als totaal noemt. Dat is geen rekenfout.

Elk van die getallen is een voorwaardelijk gemiddelde: het gemiddelde onder de stellen die die post überhaupt geboekt hebben. Lang niet elk stel boekt een videograaf, een weddingplanner of een liveband. En locatie en catering zijn bij een groot deel van de huizen geen twee rekeningen maar één.

Gebruik ze dus goed: om één offerte te beoordelen (is 2.400 euro veel voor een fotograaf?), nooit om er een totaal mee samen te stellen. Voor het opbouwen van een totaal werkt de procentuele verdeling, omdat percentages per definitie optellen tot honderd.

Wanneer het geld werkelijk weggaat

Zestienduizend euro is geen rekening die op de trouwdag binnenkomt. Gebruikelijk is in Nederland en België een aanbetaling bij het tekenen — vaak 20 tot 30 procent, bij fotografen en dj's soms een vast reserveringsbedrag —, bij locatie en catering een tussentijdse betaling enkele weken vooraf, en de eindafrekening kort voor of vlak na de dag. Het grootste deel valt dus in het laatste kwartaal, maar een merkbaar deel al anderhalf jaar eerder.

Naast de vraag "wat kost het?" staat daarmee een tweede die net zo goed over de haalbaarheid beslist: "wanneer moeten we hoeveel liquide hebben?" Een spaarplan dat pas in het trouwjaar begint, komt te laat voor de contracten die de prijs vastleggen.

En let op één ding dat op vrijwel elke offerte staat en zelden wordt gelezen: of het bedrag inclusief of exclusief btw is. Fotografen, dj's, weddingplanners en verhuurbedrijven noteren hun tarief regelmatig exclusief, wat op 1.500 euro ruim 300 euro scheelt. In de horeca zit de btw doorgaans wel in de prijs, maar het tarief verschilt binnen één rekening: in Nederland geldt het lage tarief voor eten en het hoge voor alcohol, in België 12 procent voor de maaltijd en 21 procent voor de dranken. Vraag dus altijd om één eindbedrag inclusief btw, en vergelijk alleen die bedragen met elkaar.

Drie stappen, een half uur werk, en bruikbaarder dan welk gemiddelde ook:

1. Leg het aantal gasten vast. Het bepaalt ruwweg de helft van de som.
2. Schat de variabele kosten per gast. Eten, drinken, huur van stoel en glaswerk, taart en drukwerk samen: reken in Nederland op 70 tot 130 euro per gast, in België op 90 tot 160 euro omdat de dag langer is en meer eetmomenten kent.
3. Tel het vaste blok erbij op. Fotografie, kleding, ringen, muziek, bloemen, ceremonie en drukwerk bewegen nauwelijks mee met het aantal gasten. In een middenklasse bruiloft ligt dat blok tussen 5.000 en 9.000 euro.

Een rekenvoorbeeld

Tachtig gasten, middenklasse, Nederland. Variabel: 80 × 95 euro = 7.600 euro. Vast: fotograaf 1.700, kleding en verzorging 1.800, ringen 1.100, muziek 900, bloemen 700, ceremonie en leges 600, drukwerk 350 — samen 7.150 euro. Subtotaal 14.750 euro. Buffer van 12 procent: 1.770 euro. Totaal rond 16.500 euro.

Dezelfde bruiloft met 130 gasten: 12.350 euro variabel, hetzelfde vaste blok van 7.150, plus buffer — rond 22.000 euro. Eén regel veranderd, en de som schoof 5.500 euro op.

Reken beide versies door voordat jullie iets tekenen. Zodra de locatie geboekt is, wordt het aantal gasten begrensd door de capaciteit en door een eventueel minimumbedrag in het contract, en dan is deze berekening niet meer aan jullie.