Wszystkie dokumenty i konta, które trzeba zaktualizować po ślubie

Lista czyta się dłużej, niż trwa praca. Większość pozycji to skan odpisu aktu doklejony do krótkiej standardowej wiadomości, a sporą część załatwia się przez internet w jeden wieczór. Znaczenie ma spisanie tej listy raz i w całości, zamiast odkrywania jej po kawałku przez rok. Ten tekst grupuje instytucje według pilności, podaje, czego każda z nich potrzebuje, i wyraźnie zaznacza te cztery miejsca, w których termin naprawdę biegnie.

Te są pierwsze, bo prawie wszystko inne prosi o pokazanie ich efektu, i dlatego, że tylko one mają termin wynikający z przepisu.

Cztery pierwsze wiersze to jedyne pozycje na całej tej stronie, których zignorowanie ma konsekwencję prawną, a nie tylko organizacyjną. Dowód i paszport po prostu przestają być ważne, a jeżdżenie z nieaktualnym prawem jazdy albo dowodem rejestracyjnym to naruszenie obowiązku zgłoszeniowego przy każdej kontroli.

Zwróćcie też uwagę, czego nie zmienia się nigdzie: numeru PESEL, numeru NIP, aktu urodzenia, dyplomów i uprawnień zawodowych. Te zapisują fakt albo tożsamość, a nie aktualne nazwisko. Do aktu urodzenia USC dopisze wzmiankę o małżeństwie sam, bez waszego wniosku.

Tu nie ma terminu ustawowego, jest praktyczny. Jeśli nazwisko na rachunku nie zgadza się z nazwiskiem na liście płac, przelew potrafi wrócić do nadawcy.

• Pracodawca i kadry — przed zamknięciem listy płac. Zamknięcie wypada często w połowie miesiąca, więc zgłoszenie dwudziestego oznacza, że zmiana wejdzie dopiero z przelewem za kolejny miesiąc. Kadry przekażą dane do ZUS same.
• Banki, karty, rachunki maklerskie — nowa karta idzie tydzień do dwóch. Do tego czasu liczcie się z pytaniami przy odbiorze samochodu z wypożyczalni i przy meldunku w hotelu, gdzie kartę porównuje się z dokumentem.
• Kredyt hipoteczny, wynajem, umowy pożyczki — nazwisko strony umowy ma znaczenie przy refinansowaniu, aneksie i cesji.
• Urząd skarbowy i ZUS — dla osoby nieprowadzącej działalności dzieje się to samo, przez rejestr PESEL. Formularz ZAP-3 wypełniacie tylko wtedy, gdy zmienia się rachunek do zwrotu podatku albo adres.
• PPK, IKE, IKZE i fundusze emerytalne — a skoro już tam jesteście, sprawdźcie osoby uprawnione.

Ten ostatni punkt zasługuje na własne zdanie. Wskazanie uposażonego w polisie na życie i osoby uprawnionej w PPK czy IKE nie jest częścią spadku i nie idzie za testamentem, a małżeństwo go nie aktualizuje. Jeśli figuruje tam wciąż rodzic albo poprzedni partner, to on dostanie te pieniądze. Poprawienie zajmuje dziesięć minut i jest najbardziej brzemienną w skutki pozycją na tej stronie.

Tydzień czwarty do ósmego. Nieobowiązkowe tylko z pozoru, bo przy szkodzie nazwisko na polisie musi zgadzać się z dokumentem.

1. Ubezpieczenie zdrowotne. Jeżeli któreś z was nie ma własnego tytułu do ubezpieczenia — studiuje, prowadzi dom, jest między pracami — drugie zgłasza je do NFZ jako członka rodziny przez pracodawcę, drukiem ZUS ZCNA. Jest to bezpłatne, nie podnosi składki i ma termin 7 dni od powstania okoliczności. To jedyne polskie „okno zapisu” po ślubie i najczęściej przeoczone.
2. Ubezpieczenie mieszkania. To moment na połączenie dwóch polis w jedną: dwie polisy na jedno gospodarstwo płacą podwójnie, a przy szkodzie i tak wypłacą raz, w częściach.
3. OC i AC. Zniżki są w Polsce przypisane do osoby i nie przechodzą na współmałżonka. Dopisanie drugiego z was jako współwłaściciela pojazdu przelicza składkę według historii obojga, co równie dobrze może ją podnieść — sprawdźcie ofertę przed podpisem, a nie po.
4. Polisa na życie, ochrona dochodu, poważne zachorowania — razem ze wskazaniem uposażonego.
5. Prąd, gaz, woda, internet, telefon, abonamenty.
6. Izby zawodowe, związki, uprawnienia do wykonywania zawodu.

Do większości z nich wystarczy skan odpisu i krótka wiadomość. Czasu naprawdę pochłania nie pisanie tych wiadomości, tylko odnalezienie numerów umów.

Przy okazji przeglądu polis szukajcie nie tylko rzeczy do przepisania, ale i tego, za co teraz płacicie dwa razy. Dwie polisy mieszkaniowe pod jednym adresem, dwa assistance samochodowe, dwa ubezpieczenia turystyczne i dwa ubezpieczenia telefonu to zwykli podejrzani. Wypowiedzenie młodszej z pary jest zwykle proste, a oszczędność bywa większa niż cokolwiek, co system podatkowy daje świeżo poślubionym.

Każda z osobna błaha, razem odpowiadają za to, że sprawa ciągnie się miesiącami. Zróbcie je za jednym posiedzeniem, a nie w miarę przypominania sobie.

• Programy lojalnościowe linii lotniczych — istotne, bo nazwisko musi zgadzać się z paszportem przy odprawie
• Przychodnia, dentysta, okulista, apteka i recepty w Internetowym Koncie Pacjenta
• Szkoła albo przedszkole dziecka, jeśli je macie
• Siłownia, kluby, biblioteka, stowarzyszenia absolwentów
• Konta internetowe z zapisaną kartą płatniczą
• Rejestr wyborców, jeśli przy okazji zmienił się adres
• Testament i pełnomocnictwa — nie z powodu nazwiska, tylko dlatego, że małżeństwo zmienia to, kto dziedziczy
• Administracja budynku, domofon, skrzynka na listy i sąsiedzi

Ta ostatnia pozycja brzmi błaho i nie jest. Skrzynka bez nowego nazwiska daje listonoszowi podstawę do zwrotu przesyłki zaadresowanej na to nazwisko — łącznie, nie bez ironii, z zawiadomieniem o gotowym paszporcie.

Jeszcze jedna kwestia kolejności: jeżeli zmiana nazwiska pociąga za sobą zmianę adresu e-mail, nie róbcie obu naraz. Stary adres niech działa jako alias przez co najmniej pół roku do roku. Odzyskiwanie dostępu do kilkudziesięciu serwisów wskazuje na tę skrzynkę, a zamknięcie jej za wcześnie to najprostszy sposób, żeby zablokować sobie własne konta.

Sztuka polega na pracy partiami, a nie instytucja po instytucji. Przygotujcie raz, potem wyślijcie wszystko po kolei.

1. Dobry skan odpisu aktu małżeństwa w PDF. Załączycie go piętnaście razy.
2. Jedna krótka standardowa wiadomość z poprzednim nazwiskiem, nowym nazwiskiem, datą zawarcia małżeństwa i prośbą o pisemne potwierdzenie. Zmienia się w niej tylko numer umowy i zwrot grzecznościowy.
3. Lista wszystkich kont z numerem umowy i kanałem kontaktu. Jeśli jej nie macie, najszybciej zbudujecie ją z wyciągu bankowego za dwanaście miesięcy: każdy powtarzalny kontrahent tam jest, łącznie z tymi, o których zapomnieliście.
4. Kolumna na odpowiedzi. Pozycja jest zamknięta dopiero wtedy, gdy przyszło potwierdzenie, a nie wtedy, gdy poszła wiadomość.

To wyjście od wyciągu bankowego, a nie od pamięci, decyduje o kompletności listy. A gdy przychodzi do powiadomienia ludzi, nie instytucji, jedna linijka na stronie ślubnej załatwia to za jednym razem, zamiast stu rozmów o tym, jak teraz pisze się wasze nazwisko.