Inhoudsopgave
De lijst is korter dan in Engelstalige gidsen, en om een goede reden: de gemeente registreert het huwelijk zelf, en overheidsinstanties lezen dat register. Wat jullie zelf moeten doen zijn de toeslagen, de bank, de verzekeringen, het pensioen en de werkgever. Reken op acht tot twaalf partijen, niet op vijfentwintig.
De grootste denkfout is dat een huwelijk zich vanzelf overal doorzet. Voor de overheid klopt dat grotendeels: het huwelijk staat op de dag zelf in de basisregistratie personen respectievelijk het rijksregister, en de instanties die daaruit mogen lezen weten het binnen dagen. Voor alles wat commercieel is, klopt het niet. Een bank, een verzekeraar en een pensioenfonds horen niets tot jullie het zeggen.
Hieronder staat elke partij gegroepeerd naar urgentie, met erbij wat ze willen zien en waar er een echte termijn ligt. Er zijn er maar twee met een termijn die geld kost als jullie hem missen, en ze staan allebei in het eerste blok.
1. De overheid: wat vanzelf gaat en wat niet
Dit blok eerst, want hier zitten de enige termijnen die een boete of een terugvordering kunnen opleveren.
| Land | Instantie | Wat er gebeurt | Termijn |
|---|---|---|---|
| NL | Gemeente en BRP | het huwelijk wordt bij de voltrekking geregistreerd; naamgebruik geven jullie eventueel apart door | geen; gebeurt op de dag zelf |
| NL | Belastingdienst | fiscaal partnerschap volgt automatisch uit de BRP vanaf de huwelijksdatum | geen; merkbaar bij de eerstvolgende aangifte |
| NL | Toeslagen | het inkomen van de partner telt vanaf nu mee voor zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget | zelf melden, en de Belastingdienst vraagt wijzigingen binnen vier weken |
| BE | Gemeente en rijksregister | de ambtenaar registreert het huwelijk; de akte komt in de centrale databank | geen; gebeurt op de dag zelf |
| BE | Belastingen | de gemeenschappelijke aanslag start pas met de inkomsten van het jáár na het huwelijk; het trouwjaar zelf wordt nog apart belast | geen; volgt vanzelf |
| BE | Ziekenfonds | de status 'persoon ten laste' en de gezinssamenstelling kunnen wijzigen | zelf melden zodra de situatie verandert |
De rij die geld kost is de derde. Nederlandse toeslagen worden voorlopig uitbetaald en achteraf definitief vastgesteld: als het inkomen van jullie samen te hoog blijkt, komt het verschil als terugvordering terug, soms een jaar later. Wie op de huwelijksdatum een toeslag ontvangt, controleert die dus meteen — het aanpassen kost tien minuten en het niet aanpassen kost soms honderden euro's.
En let op wat nergens verandert: de geboorteakte, de diploma's, het burgerservicenummer of rijksregisternummer, en de geslachtsnaam zelf. Die leggen een feit of een identiteit vast, geen huidige aanspreekvorm.
Een vergeten rekening meldt zich nooit. Je vindt hem op de dag dat een uitkering wordt afgewezen of een toeslag wordt teruggevorderd.
2. Waar geld beweegt — binnen drie weken
Geen wettelijke termijn, wel een praktische. Zolang de administratie van een partij niet klopt met de werkelijkheid, is een afwijzing altijd een mogelijkheid.
- Werkgever en salarisadministratie — vóór de volgende loonrun. De afsluitdatum ligt vaak halverwege de maand, dus wie het op de twintigste doorgeeft ziet het pas twee maanden later terug. In België is dit ook het moment om te vragen of het klein verlet correct is verwerkt.
- Bank en creditcard — nodig als jullie naamgebruik gaan voeren of een gezamenlijke rekening openen. Nieuwe pasjes duren één tot twee weken.
- Hypotheekverstrekker of verhuurder — de partij die tekent is de partij die aansprakelijk is. Wil een van jullie mede-eigenaar of medehuurder worden, dan is dat een echte handeling en geen mededeling.
- Pensioenfonds — in Nederland loopt het partnerpensioen voor gehuwden meestal automatisch via de BRP; controleer bij het fonds of dat bij jullie regeling zo is. In België meld je een huwelijk aan de groepsverzekering of het pensioenfonds meestal zelf.
- Levensverzekering en overlijdensrisicoverzekering — hier staat een begunstiging, en die volgt het huwelijk alleen als er 'de echtgenoot' staat en geen naam.
Die laatste verdient een eigen zin. Een begunstiging op een verzekering gaat buiten het testament om: staat er nog een ouder of een ex-partner, dan is dat wie het geld krijgt, hoe het testament ook luidt. Het is tien minuten werk en het is het belangrijkste punt op deze pagina.
3. Belangrijk maar niet dringend: verzekeringen en contracten
Week vier tot acht. Niet optioneel, want bij een schade moet de naam op de polis kloppen met het identiteitsbewijs — en omdat jullie polissen nu dubbel kunnen zijn.
- Inboedel- en opstalverzekering — twee polissen op één adres betalen twee keer premie en dekken één keer. Dit is het moment om er één van te maken.
- Aansprakelijkheidsverzekering — in Nederland de AVP, in België de familiale. Beide zijn gezinsdekkingen: één polis dekt na het samenwonen allebei, en de tweede kan weg.
- Autoverzekering — schadevrije jaren en de bonus-malus zijn persoonlijk. Sommige Nederlandse verzekeraars staan overdracht tussen partners toe onder voorwaarden, maar het is een gunst van de verzekeraar en geen recht. Wie de auto werkelijk het meest bestuurt, moet ook de regelmatige bestuurder op de polis zijn; iets anders opgeven is fraude.
- Zorgverzekering — en hier wijkt de hele Angelsaksische logica af: in Nederland en België bestaat geen gezinspolis waar een echtgenoot 'op meegaat'. Iedere volwassene heeft een eigen basisverzekering of een eigen aansluiting bij een ziekenfonds. Trouwen opent dus geen inschrijvingsvenster en jullie missen ook geen termijn. Wel kunnen jullie per 1 januari overstappen naar dezelfde verzekeraar, puur voor het gemak van één aanspreekpunt.
- Hospitalisatie- en aanvullende verzekeringen — hier zit vaak wél dubbele dekking, zeker als beiden er via het werk een hebben.
- Beroepsverenigingen, vakbond, abonnementen en nutsvoorzieningen.
Voor de meeste hiervan volstaat een scan van de huwelijksakte met een kort bericht. Wat echt tijd kost is niet het schrijven maar het opzoeken van de polisnummers.
Kijk terwijl jullie toch in die map zitten niet alleen naar de tenaamstelling, maar naar dekking die jullie nu dubbel betalen. Twee inboedelpolissen, twee pechhulpabonnementen, twee reisverzekeringen en twee telefoonverzekeringen zijn de gebruikelijke verdachten. De jongste van een paar opzeggen is meestal eenvoudig, en de besparing is vaak groter dan wat het belastingstelsel een pasgetrouwd stel oplevert.
Gerelateerde artikelen
4. De lange staart — de partijen die jullie een jaar later vinden
Stuk voor stuk onbeduidend, samen de reden dat dit maandenlang blijft doorsudderen. Werk ze in één zitting af in plaats van wanneer ze jullie toevallig invallen.
- Vliegmaatschappijen en spaarprogramma's — belangrijk, want de naam moet kloppen met het paspoort bij het inchecken
- Huisarts, tandarts, opticien, apotheek en lopende herhaalrecepten
- School of kinderopvang, als dat speelt
- Sportclub, vereniging, bibliotheek, alumnikring
- Online accounts met een opgeslagen betaalmiddel
- Woningcorporatie of syndicus, en de vereniging van eigenaren
- Testament, volmacht en wilsverklaring — niet vanwege de naam, maar omdat een huwelijk verandert wat ze doen
- Naambordje op de deur, de bel en de brievenbus, plus de buren
Die laatste klinkt onbenullig en is het niet. Een brievenbus zonder de naam die op de post staat, geeft de bezorger een reden om die post terug te sturen — inclusief, met enige ironie, het nieuwe paspoort.
Nog één stukje volgorde: als er ook een e-mailadres verandert, doe die twee dingen niet tegelijk. Houd het oude adres minstens zes tot twaalf maanden actief als alias. Het herstel van tientallen accounts wijst naar die mailbox, en te vroeg opzeggen is hoe mensen zichzelf uit hun eigen accounts sluiten.
5. Hoe jullie dit in één avond doorkomen
De truc is in batches werken in plaats van partij voor partij. Eén keer voorbereiden, daarna alles achter elkaar versturen.
- Een goede scan van de huwelijksakte als pdf. Die gaat er tien keer als bijlage bij.
- Eén standaardbericht met de datum van het huwelijk, de partijen, het klantnummer en het verzoek om schriftelijke bevestiging. Alleen de aanhef en het nummer wisselen.
- Een lijst met alle partijen plus klantnummer en contactweg. Hebben jullie die niet, dan is het snelste recept twaalf maanden bankafschriften doorlopen: elke terugkerende tegenpartij staat daar, ook de vergeten.
- Een kolom voor de antwoorden. Een regel is pas klaar als de bevestiging binnen is, niet als het bericht de deur uit is.
Beginnen bij de bankafschriften in plaats van bij het geheugen is wat de lijst compleet maakt. En voor de mensen in plaats van de instanties: één zin op jullie trouwwebsite doet in één keer wat anders honderd keer moet worden uitgelegd.
Van deze hele lijst zijn er maar twee onderdelen met een echt gevolg: de Nederlandse toeslagen, die achteraf worden teruggevorderd als het partnerinkomen niet is doorgegeven, en de begunstiging op een levensverzekering, die geen enkele registratie voor jullie bijwerkt. De rest is netheid en dubbele premies opruimen. Termijnen en bedragen worden regelmatig herzien, dus controleer ze bij de instantie zelf voordat jullie erop rekenen. De zinvolle volgende stap is de verzekeringsmap — niet om polissen te hernoemen, maar om te zien welke jullie nu twee keer hebben.
Plannen jullie je droomhuwelijk?
Maak in enkele minuten jullie eigen trouwwebsite – met RSVP-functie, fotogalerij en meer.