Uit 800 trouwfoto's de juiste kiezen, zonder maanden te twijfelen

Het uitkiezen loopt niet vast omdat er te veel foto's zijn, maar omdat er geen regel is. Open achthonderd bestanden en vraag bij elk of hij mooi is, en jullie hebben achthonderd losse oordelen geveld zonder enige maatstaf. Eerst sorteren, dan pas vergelijken, en de klus krijgt een einde.

Hieronder staan de methode, de richtaantallen voor album, muur, kaart en gastengalerij, en de drie manieren waarop stellen meestal vastlopen. Alle drie zijn ze een procesprobleem en geen smaakprobleem.

In de eerste ronde beoordelen jullie geen inhoud en geen sfeer, maar vakwerk. Dat gaat snel, want het is geen kwestie van mening. Weg gaat:

• alles wat onscherp is zonder dat dat duidelijk de bedoeling was
• dichte ogen, halfopen monden, hoofden die door de beeldrand worden afgesneden
• mensen midden in een hap of midden in een lettergreep, met de bijbehorende blik
• reeksen waarin tussen de opnames feitelijk niets verandert
• alles met een storing op de voorgrond — een rug, een telefoon, een glas voor een gezicht

Reken op een hoog afvalpercentage. Van achthonderd geleverde bestanden houden jullie meestal 450 tot 550 over, en dat is gezond. Heeft de fotograaf zelf al streng geselecteerd, dan levert die er minder en snijden jullie navenant minder weg.

Gebruik sterren of vlaggen in plaats van twee mappen. Vrijwel elk fotoprogramma kan dat, ook het programma dat al op jullie computer staat. Eén ster is houden, niets is weg, en aan het eind filteren jullie. Bestanden verplaatsen is trager en levert dubbelen op die later niet meer uit elkaar te houden zijn. Blijf ook doorgaan: twee seconden per foto is genoeg om te zien of hij scherp is. Achthonderd opnames kosten in dat tempo ongeveer een half uur.

Nu sorteren jullie op moment in plaats van op foto. Een bruiloft bestaat uit grofweg 25 tot 40 te onderscheiden momenten, dezelfde die de fotochecklist vóór de bruiloft al langsloopt — klaarmaken, aankomst, de intocht, de ringen, de uittocht, feliciteren, de borrel, de eerste toespraak, de tweede, de taart, de openingsdans, enzovoort. Per moment houden jullie precies één foto, plus hoogstens één alternatief als die twee echt van elkaar verschillen.

Dat klinkt hard, en precies daarom werkt het. Het dwingt de vraag af wat een foto doet in plaats van of hij mooi is. Twee bijna identieke opnames van dezelfde kus vertellen jullie niets twee keer; ze vertellen het één keer.

Twee uitzonderingen waarin jullie ruimhartig mogen zijn. Ten eerste groepsfoto's met mensen die nergens anders op staan — een oudtante zonder eigen foto is een echt verlies, een tweede foto van jullie tweeën niet. Ten tweede reeksen die een beweging beschrijven, zoals de opbouw van iemands reactie in enkele seconden. Zulke rijtjes van drie of vier werken prachtig over een albumspread en zijn de enige goede reden om meerdere foto's van één moment te houden.

Eén toetsvraag haalt de smaak volledig uit de beslissing: wat vertelt deze foto mij dat geen andere foto vertelt? Is het antwoord dat hij ook mooi is, dan gaat hij weg. Is het antwoord dat jullie je vader zien huilen, dan blijft hij, ook als hij technisch de zwakkere is. Na deze ronde zitten jullie op 90 tot 140 foto's — nog te veel, maar elke foto heeft nu een reden.

Pas nu doet het ertoe waar de foto's voor zijn. Zonder richtaantal komt er geen eind aan het selecteren.

De gastengalerij is de enige rij waar meer beter is: dat is niet jullie selectie maar een plek waar mensen zichzelf zoeken. Elke andere rij wordt slechter van elk extra bestand.

Bepaal de bestemming voordat jullie snijden. Een album en een wandserie vragen verschillende foto's — het album leeft van momenten en blikrichtingen, de muur van rust en resolutie. Willen jullie groot afdrukken, vraag de fotograaf dan naar de bestandsafmetingen: voor een afdruk van ongeveer negentig centimeter breed hebben jullie minstens zo'n 4.000 pixels over de lange zijde nodig.

Het selecteren mislukt zelden door de foto's. Het mislukt door het proces. Drie regels voorkomen dat:

1. Eerst apart, daarna samen. Jullie lopen ieder alleen door de reeks en markeren. Daarna vergelijken. Wat jullie allebei hebben gemarkeerd staat vast en wordt niet meer besproken — meestal 60 tot 70 procent van het totaal.
2. Drie veto's per persoon. Ieder mag drie foto's schrappen zonder enige uitleg, hoe mooi de ander ze ook vindt. Bijna altijd gaat het over hoe iemand er zelf op staat, en daar valt niet over te discussiëren.
3. Een venster, geen seizoen. Plan één avond, en een week later een korte tweede sessie voor de laatste snit. Laten jullie het open, dan openen jullie die map volgend jaar nog steeds.

Beoordeel niet op een telefoon. Kleine schermen flatteren vrijwel elke foto; scherpte en compositie worden pas op een fatsoenlijk formaat zichtbaar. Bekijk de shortlist ook één keer in de volgorde waarin hij uiteindelijk komt te staan — herhaling is per foto onzichtbaar en in een reeks meteen duidelijk.

Komen jullie er samen niet uit, laat de shortlist dan zien aan iemand die erbij was maar niet in het middelpunt stond. Die ziet meteen welke foto's een verhaal dragen en welke alleen iets betekenen omdat jullie weten wat er twee seconden eerder gebeurde. Getuigen zijn hier goed voor, jullie ouders minder — die hebben hun eigen selectie al in hun hoofd.

De afgevallen foto's worden niet gewist. De ervaring is nuchter: over vijf jaar betekent een bewogen foto van iemand die er niet meer is meer dan het perfecte portret. Wis alleen de technisch waardeloze bestanden uit ronde één en archiveer de rest.

Een mappenstructuur met drie niveaus werkt goed: de complete levering van de fotograaf, ongemoeid; jullie selectie; en de bestanden die daadwerkelijk naar de drukker zijn gegaan. Als er over twee jaar een herdruk komt, vinden jullie het juiste bestand in seconden in plaats van in een uur.

Denk ook aan de foto's die niet van de fotograaf komen. Gasten maken samen meer opnames dan de professional en leggen hoeken vast waar geen geboekte camera staat — de tafel van binnenuit, de rookpauze, het kind onder de schraagtafel. Hadden jullie een trouwwebsite met een gedeelde galerij, dan staan die beelden al op één plek, en ze horen in dezelfde selectie voordat ze in vijftig telefoons verdwijnen.