Inhoudsopgave
Voor een huwelijk in Nederland doen jullie eerst de melding voorgenomen huwelijk bij de gemeente waar jullie willen trouwen. Jullie hebben allebei een geldig identiteitsbewijs nodig en de gegevens van twee tot vier getuigen. Geboortedatum, nationaliteit en burgerlijke staat haalt de gemeente zelf uit de Basisregistratie Personen — alleen wat daar niet in staat, leveren jullie aan.
De lijst is kort, maar drie dingen verrassen stellen. De melding heeft een eigen klok: het huwelijk mag pas vanaf de veertiende dag erna, en na een jaar vervalt de melding. De gemeente waar jullie trouwen is ook de gemeente waar jullie melden, ongeacht waar jullie wonen. En alles wat uit het buitenland komt — een geboorteakte, een echtscheidingsuitspraak — moet vaak eerst gelegaliseerd en vertaald worden, en dat kost weken.
Hieronder staat papier voor papier waar het vandaan komt en hoe lang het duurt om het te krijgen. Leges en de precieze werkwijze verschillen per gemeente; waar dat zo is, staat erbij waar het exacte antwoord vandaan moet komen.
1. De documenten die elk stel moet aanleveren
Jullie leveren allebei een set aan. De gemeente controleert die bij de melding en accepteert voor alles wat officieel moet zijn geen foto's, scans of gewone kopieën.
| Document | Wat telt | Let op |
|---|---|---|
| Geldig identiteitsbewijs | Paspoort, Nederlandse identiteitskaart of verblijfsdocument | Moet geldig zijn bij de melding én op de trouwdag; een rijbewijs volstaat hier meestal niet |
| Gegevens van jullie getuigen | Naam, geboortedatum, adres en een kopie van het identiteitsbewijs van twee tot vier getuigen | Getuigen zijn achttien of ouder; in België zijn getuigen sinds 2013 juist niet verplicht |
| Gegevens uit de Basisregistratie Personen | Geboortegegevens, nationaliteit, burgerlijke staat en ouders | De gemeente haalt dit zelf op als jullie in Nederland staan ingeschreven; hiervoor leveren jullie niets aan |
| Geboorteakte | Alleen als een van jullie in het buitenland is geboren of niet in Nederland staat ingeschreven | Meestal met apostille of legalisatie en een vertaling door een beëdigd vertaler |
| Bewijs dat een eerder huwelijk is geëindigd | Buitenlandse echtscheidingsuitspraak met bewijs dat die onherroepelijk is, of een overlijdensakte | Een Nederlandse scheiding staat al in de BRP; een buitenlandse moet eerst erkend en ingeschreven worden |
Elke gemeente publiceert haar eigen lijst, en de verschillen zijn echt: de ene wil de stukken vooraf digitaal via DigiD, de tweede pas aan de balie, de derde vraagt een aparte afspraak voor de melding zelf. Lees de pagina van precies de gemeente waar jullie trouwen. De afspraak zelf en de termijnen eromheen staan in ons artikel over de melding van het voorgenomen huwelijk.
De ambtenaar houdt niets achter voor later. Wat aan de balie ontbreekt, ontbreekt — en de trouwdatum schuift niet mee.
2. Waar jullie melden, en waarom jullie woonplaats er nauwelijks toe doet
Geen enkele gemeente eist dat jullie er wonen om er te mogen trouwen. Dat ene feit haalt een hele bureaucratie weg die stellen soms verwachten: er is geen wachttijd om ergens ingeschreven te staan, geen tweede gemeente die stukken doorstuurt, geen kantoor dat jullie dossier bezit. Sinds 2015 doen jullie de melding bij de gemeente waar het huwelijk plaatsvindt, en niet meer bij de gemeente waar jullie wonen.
Wat daarvoor in de plaats komt, is een set termijnen die wél hard zijn. Het huwelijk mag pas vanaf de veertiende dag na de melding, en de melding blijft een jaar geldig. Daartussen mogen jullie zelf kiezen. Minstens een van jullie moet in de BRP staan; staat niemand van jullie er, dan komen er documenten bij.
Omdat de uitvoering per gemeente verschilt en de termijnen niet, is het handig om het mechanisme te kennen in plaats van één getal. Vijf dingen bepalen jullie planning.
| Wat | Hoe het werkt | Waar het exacte antwoord staat |
|---|---|---|
| Woonplaats | Speelt geen rol: jullie mogen in elke Nederlandse gemeente trouwen | Website van de gemeente waar jullie trouwen |
| Vroegste trouwdag | Vanaf de veertiende dag na de melding; eerder kan niet, ook niet met goede wil | Wettelijk vastgelegd en herhaald op elke gemeentepagina |
| Hoelang de melding geldig blijft | Eén jaar; daarna vervalt hij en moeten jullie opnieuw melden | Bevestiging die jullie van de gemeente krijgen |
| Waar het huwelijk mag plaatsvinden | Op een door de gemeente aangewezen trouwlocatie; veel gemeenten wijzen op verzoek eenmalig een eigen plek aan | Gemeente; die eenmalige aanwijzing kost meestal leges |
| Wat er na afloop gebeurt | De ambtenaar maakt de huwelijksakte op en schrijft die in de registers van de burgerlijke stand in | Gemeente waar jullie getrouwd zijn |
Twee gevolgen. Trouwen jullie ver van huis, dan komt de melding van de trouwgemeente en niet van jullie eigen gemeente, dus vraag vroeg of die de melding digitaal aanneemt of jullie er echt voor langs moeten. En trouwen jullie in België, dan gelden andere getallen: daar doen jullie aangifte in de gemeente waar een van jullie staat ingeschreven, mag het huwelijk vanaf de veertiende dag daarna en vervalt de aangifte al na zes maanden. Trouwen jullie helemaal buiten de Lage Landen, dan volgen jullie de regels daar en gaat het hier alleen nog om erkenning van een huwelijk uit het buitenland.
3. Extra papieren voor bijzondere situaties
Alles wat afwijkt van het eenvoudige geval vraagt bewijs, en een deel daarvan duurt weken tot maanden.
- Een van jullie is eerder gescheiden: een Nederlandse scheiding staat in de BRP en hoeven jullie niet aan te tonen. Een buitenlandse scheiding wel: de uitspraak, het bewijs dat die onherroepelijk is, en meestal eerst inschrijving in de Nederlandse registers voordat de gemeente de melding aanneemt.
- Een van jullie is weduwe of weduwnaar: is de partner in Nederland overleden, dan ziet de gemeente dat zelf. Gebeurde het in het buitenland, dan is de overlijdensakte nodig, gelegaliseerd en vertaald.
- Een van jullie heeft geen nationaliteit van een EU- of EER-land of Zwitserland: een verblijfsvergunning is geen voorwaarde om te mogen trouwen, maar de gemeente toetst wel de verblijfsrechtelijke positie en vraagt daarover advies. Reken op extra tijd en op een gesprek met jullie beiden. Wat er verder bij komt kijken, staat in ons artikel over trouwen met een partner uit het buitenland.
- Een van jullie staat niet ingeschreven in de BRP: dan zijn een verklaring van huwelijksbevoegdheid en een recent uittreksel uit het bevolkingsregister van het woonland nodig, meestal niet ouder dan zes maanden.
- Jullie namen staan verschillend op de documenten: het stuk dat de namen aan elkaar koppelt — een naamswijziging, een eerdere huwelijksakte, een adoptiebesluit of een officiële transliteratie.
Wat op dit moment nog niet hoeft, is dat jullie getuigen meekomen. Hun gegevens hebben jullie wel nodig, en het aantal ligt vast: in Nederland minimaal twee en maximaal vier, in België zijn ze optioneel. Hoe jullie ze kiezen en wat ze op de dag zelf doen, staat in ons artikel over getuigen bij het huwelijk.
Twee documentvragen kosten meer vergeefse ritten dan alle andere samen. De eerste is legalisatie. Een kopie van een buitenlandse akte, een uitdraai uit een portaal, een foto op een telefoon: geen daarvan is een gelegaliseerd stuk. Landen die zijn aangesloten bij het apostilleverdrag zetten er een apostille op, andere landen doorlopen een langere legalisatieketen via het ministerie en de ambassade. Vraag het vroeg aan, want dit is het onderdeel dat maanden kan lopen.
De tweede is een naam die per document anders geschreven staat. Een paspoort met de ene spelling en een geboorteakte met de andere heeft het papier nodig dat ze verbindt. De ambtenaar mag geen naam vastleggen die hij niet kan herleiden, en dat is geen onwil maar de kern van zijn werk: wat in de akte komt, staat er voor altijd in.
4. Een werkbare planning
De documenten zelf veroorzaken het oponthoud zelden. Buitenlandse akten, legalisaties en vertalingen doen dat wel.
| Wanneer | Wat jullie doen |
|---|---|
| 12 tot 9 maanden vooraf | Datum en gemeente kiezen, de trouwlocatie reserveren en de ambtenaar aanvragen |
| 9 tot 6 maanden vooraf | Buitenlandse akten opvragen, legalisatie of apostille en de beëdigde vertaling in gang zetten, een paspoort verlengen dat bijna verloopt |
| 3 maanden vooraf | De pagina van jullie eigen trouwgemeente lezen: leges, kosteloze momenten, digitale melding of balie, en welke stukken zij precies wil zien |
| Tussen een jaar en veertien dagen vooraf | De melding voorgenomen huwelijk doen. In de praktijk gebeurt dat samen met het definitief vastleggen van datum en locatie |
| Enkele weken vooraf | De getuigen definitief doorgeven; de gemeente wil hun gegevens ruim vóór de dag zelf hebben |
| Op de trouwdag | De ambtenaar voltrekt het huwelijk, jullie en de getuigen tekenen, en de akte gaat de registers in |
Let op de kant waar de klok wél knelt. Te vroeg melden bestaat bijna niet — alleen meer dan een jaar vooruit is te vroeg — maar te laat melden bestaat wel, en veertien dagen is veertien dagen. Wat het geheel kost, verschilt sterk per gemeente en per dag van de week, en elke gemeente wijst momenten aan waarop trouwen kosteloos is; hoe die bedragen zijn opgebouwd, staat in ons artikel over wat trouwen bij de gemeente kost.
5. Fouten die stellen een tweede rit naar het gemeentehuis kosten
Vijf problemen verklaren de meeste vergeefse afspraken.
- Te laat melden. Tussen de melding en de trouwdag zitten minimaal veertien dagen. Reken terug vanaf de datum, niet vooruit vanaf vandaag.
- Buitenlandse stukken te laat aanvragen. Een akte uit het buitenland, een apostille en een beëdigde vertaling zijn drie aparte wachttijden achter elkaar, en geen ervan is te versnellen aan de balie.
- Denken dat een scan of kopie volstaat. Waar de gemeente een origineel of een gelegaliseerd stuk wil, helpt een uitdraai niet, en alleen de instantie die het stuk uitgaf kan er een nieuw exemplaar van maken.
- De getuigen te laat regelen. Ze moeten achttien of ouder zijn, ze moeten er op de dag zelf zijn met een geldig identiteitsbewijs, en hun gegevens moeten vooraf bij de gemeente liggen.
- Ervan uitgaan dat de gemeente alles zelf ophaalt. Dat klopt alleen voor wie in Nederland staat ingeschreven. Zodra er een buitenlandse geboorte, scheiding of woonplaats in het spel is, ligt het initiatief bij jullie.
Bewaar de originelen bij elkaar in één map en zet er een gescande set naast die jullie allebei kunnen bereiken. Maken jullie toch al een trouwwebsite, dan is het afgeschermde deel daarvan een prima plek voor die scans en voor de lopende lijst met data, openingstijden en referentienummers.
Het papierwerk voor een Nederlands huwelijk is licht: een geldig identiteitsbewijs voor jullie allebei, de gegevens van twee tot vier getuigen, en de rest haalt de gemeente uit de eigen registers. De druk komt van de randgevallen — een geboorte, een scheiding of een woonplaats in het buitenland — en van de termijn van veertien dagen die eronder ligt.
De verstandige volgende stap is de website openen van precies de gemeente waar jullie willen trouwen, haar documentenlijst en haar leges lezen, en de melding als taak met een deadline in de agenda zetten in plaats van als voornemen.
Plant u uw droomhuwelijk?
Maak in enkele minuten uw eigen trouwwebsite – met RSVP-functie, fotogalerij en meer.