Ile alkoholu i napojów na jednego gościa wesela?

Ilości napojów to jedyna część planowania wesela, którą da się rozstrzygnąć w całości na kartce. Nie ma tu gustu ani stylu, są litry na głowę, pojemności butelek i skromny zapas. Mimo to większość par wchodzi do hurtowni z przeczuciem i wraca ze zdecydowanie za dużą ilością wódki i zdecydowanie za małą ilością wody.

Pod arytmetyką leży decyzja: alkohol wnosicie sami czy bierzecie od sali. W Polsce niemal zawsze pierwsze, i to jest jeden z powodów, dla których wesele u nas kosztuje tyle, ile kosztuje. Wniesienie własnego oznacza jednak, że bierzecie na siebie zakup, schłodzenie, transport i zwrot resztek. Tak czy inaczej potrzebujecie liczb, bo oferta sali albo cateringu, którego wybór rozstrzyga się na czterech konkretnych punktach, staje się sprawdzalna dopiero wtedy, gdy wiecie, jak wygląda właściwa ilość.

Wszystkie liczby poniżej zakładają wesele od siedemnastej do trzeciej, czwartej nad ranem, czyli dziesięć do dwunastu godzin. To ważna różnica wobec zagranicznych poradników, które liczą sześć godzin: nasza noc jest dwa razy dłuższa, więc woda, kawa i piwo rosną, a alkohol mocny prawie nie.

Woda jest najbardziej niedoszacowaną pozycją listy: 1,0 do 1,5 litra na gościa, niezależnie od tego, czy ten gość pije alkohol. W nagrzanej sali w lipcu albo przy długich blokach tanecznych będziecie na górnej granicy albo powyżej. Napoje i soki dokładają 0,5 do 1,0 litra na osobę. Kawa i herbata idą po dwie, trzy filiżanki na głowę, bo u nas pije się je przez całą noc, a nie tylko po obiedzie. Do toastu liczcie jeden kieliszek 100 mililitrów wina musującego na osobę; butelka 0,75 litra daje sześć do siedmiu kieliszków przy porządnym nalewaniu.

Te cztery pozycje ważą więcej, niż się wydaje, bo dotyczą wszystkich na sali: kierowców, gości w ciąży, dzieci i tej garstki osób, które po prostu tego wieczoru nie piją. Pomyłka w nich jest widoczna w ciągu godziny. Wódka, wino i piwo dotyczą natomiast podzbioru, i to jest temat kolejnej części oraz najczęstszy błąd w całym tym rachunku. Sprawdźcie przy okazji umowę z salą: woda i napoje bywają w cenie talerzyka, a bywają liczone osobno, i to potrafi zmienić rachunek o kilka tysięcy.

Użyteczna zasada mówi, że alkohol pije mniej więcej sześćdziesiąt procent wesela, przy czym u nas ten podzbiór dzieli się inaczej niż na zachodzie: dominuje wódka, wino jest dodatkiem, a piwo pojawia się raczej przy barze niż na stole. Osoba pijąca wódkę wypija przez całą noc 0,25 do 0,5 litra. Osoba pijąca wino — 0,2 do 0,3 litra. Piwosz — jedną do dwóch butelek, a przy barze więcej.

W przeliczeniu na 80 gości: pije 48 osób. Przy średniej 0,35 litra wódki na osobę to około 17 litrów, czyli 34 butelki 0,5 litra. Do tego 8 do 12 butelek wina i skrzynka albo dwie piwa. Na 120 gości: pije 72 osoby, czyli około 25 litrów wódki, czyli 50 butelek, 12 do 18 butelek wina i odpowiednio więcej piwa. Do toastu dochodzi 18 do 20 butelek wina musującego.

Porównajcie to z wersją, którą większość ludzi zapisuje najpierw, czyli „butelka wódki na dwie osoby”. Sto dwadzieścia osób przez dwa to sześćdziesiąt butelek, przy szesnastu litrach naprawdę potrzebnych to bezpieczny zapas, a przy dwudziestu pięciu — dokładnie tyle, ile trzeba. Ta stara zasada nie jest więc zła, tylko jest zasadą maksymalną: dobra na wesele, na którym pije się dużo, przesadzona na wesele z dużą liczbą dzieci, kierowców i osób starszych. Policzcie własny podzbiór, zanim zamówicie.

Hurtownie nie sprzedają litrów. Sprzedają butelki 0,5 i 0,7 litra, wino w butelkach 0,75, piwo w zgrzewkach i wodę w zgrzewkach po sześć. Przeliczenie przed zakupem jest tym, co zamienia szacunek na listę zakupów. Tabela rozpisuje wesele na 120 osób do końca, więc możecie ją przeskalować w górę albo w dół pod własne liczby, zamiast zaczynać od nowa.

Trzy rzeczy przesuwają te liczby zauważalnie: pogoda, wiek gości i kształt wieczoru. Powyżej mniej więcej 28 stopni kolumna z wodą potrafi się podwoić, a wódka nie drgnie. Młoda sala pije więcej piwa i drinków; starsza — więcej wina i nieporównanie więcej kawy. Czego nie musicie zgadywać, o to możecie zapytać, a odpowiedzi łatwo zebrać przez stronę ślubną, na której goście zaznaczają, czy w ogóle piją alkohol, co zamienia założenie o sześćdziesięciu procentach w rzeczywistą liczbę jeszcze przed zamówieniem.

Lód jest pozycją zapominaną najczęściej. W letni wieczór liczcie 0,5 do 1 kilograma na gościa: 40 do 80 kilogramów przy 80 osobach, 60 do 120 przy 120. To nie pomyłka, bo większość lodu chłodzi butelki, a nie ląduje w szklankach. Kupujcie w workach dziesięciokilogramowych, trzymajcie w wannie albo w wyłożonej folią taczce i pamiętajcie, że 80 kilogramów lodu to 80 litrów wody, więc niech stoi tam, gdzie jest odpływ, a nie obok parkietu.

Wypożyczalnie liczą szkło według typu, nie według liczby gości. Liczcie 1,5 do 2 sztuk na gościa na każdy typ, bo kieliszki są porzucane, mieszane i zostawiane przy parkiecie. Przy 80 gościach to mniej więcej 120 do 160 szklanek do wody, podobna liczba kieliszków do wina i 100 do 130 kieliszków do wódki. Sprawdźcie, czy szkło wraca umyte czy brudne, bo ten jeden zapis w umowie decyduje, kto spędzi niedzielne przedpołudnie przy zlewie.

Schładzanie to kwestia czasu, nie sprzętu. Zgrzewka wody w temperaturze pokojowej potrzebuje kilku godzin w lodówce. W wannie z lodem, wodą i garścią soli butelka jest gotowa w dwadzieścia, trzydzieści minut, bo lodowata woda odbiera ciepło znacznie szybciej niż zimne powietrze. Zapytajcie salę, ile realnie dostajecie miejsca w chłodni. Jeśli odpowiedź brzmi „jedna lodówka”, potrzebujecie wanien, podwójnej ilości lodu i kogoś, kto ma za zadanie je uzupełniać.

Większość sal pozwala wnieść własny alkohol i bierze za to korkowe — opłatę od osoby albo od butelki. W cennikach na sezon 2025/2026 spotyka się 15 do 40 złotych od osoby albo 20 do 50 złotych od butelki; bywa też zapis, że korkowe nie obowiązuje, jeśli alkohol kupicie u sali. To zapis umowny, nie żaden przepis, więc jest negocjowalny — i trzeba go znaleźć w umowie, zanim zaplanujecie zakupy. Zawsze zestawcie go z oszczędnością: przy droższej sali korkowe potrafi zjeść całą przewagę wnoszenia własnego.

Jest tu jeszcze jedna rzecz, o której zagraniczne poradniki piszą zupełnie inaczej, bo u nich obowiązuje inne prawo. Częstowanie własnym alkoholem za darmo nie jest sprzedażą i nie wymaga żadnego zezwolenia. Sprzedaż alkoholu na weselu — czyli bar, w którym gość płaci — wymaga zezwolenia w rozumieniu ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a przy imprezie jednorazowej jest to zezwolenie jednorazowe wydawane przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Praktycznie zawsze załatwia to sala albo firma cateringowa, i to jest właściwy adres pytania. Jeśli ktoś proponuje wam bar płatny „na waszą odpowiedzialność”, poproście o pokazanie, kto ma zezwolenie.

Zwrot niewykorzystanego alkoholu ustala się z hurtownią przed zakupem, nie po weselu. Wiele hurtowni przyjmuje pełne, nieuszkodzone zgrzewki i kartony z nienaruszonymi etykietami w ustalonym terminie; część nie przyjmuje niczego. Ta jedna odpowiedź wyznacza wielkość waszego zapasu. Tam, gdzie zwrot jest możliwy, dołóżcie mniej więcej dziesięć procent do wody, piwa i wina. Tam, gdzie nie jest, zamawiajcie dokładnie tyle, ile wyszło z rachunku. Nic otwartego nie wraca nigdzie, podobnie jak nalane wcześniej wino musujące czy przygotowany poncz. Ustalcie jeszcze przed weselem, kto fizycznie odwozi zwroty i kiedy — w poniedziałek nikt tego nie chce robić, więc niech to będzie umówiona osoba i umówiona godzina.