Hoe ontwerpen we de menukaarten?

Hoe ontwerpen we de menukaarten?

7 min leestijd

Eén menukaart per twee couverts is genoeg als hij rechtop staat en van twee kanten te lezen is. Zet de gangen in de volgorde waarin ze geserveerd worden, beschrijf elk gerecht in een handvol woorden, en markeer wat vegetarisch, veganistisch of allergeenrelevant is. Dranken en details horen op de achterkant.

Plannen jullie je droomhuwelijk?

Maak in enkele minuten jullie eigen trouwwebsite – met RSVP-functie, fotogalerij en meer.

Nu trouwwebsite maken

De menukaart is het stuk drukwerk dat op de avond zelf werkelijk gelezen wordt — door elke gast, meestal meer dan één keer. Daarmee heeft hij een andere taak dan de uitnodiging: hij moet werken bij kaarslicht, zittend leesbaar zijn, en vragen beantwoorden die anders bij de bediening terechtkomen.

Hij wordt bovendien onder tijdsdruk gemaakt. Het definitieve menu ligt vaak pas na het proefdiner bij de cateraar vast, en dat proefdiner is zelden meer dan zes weken vooraf. Weten welke gegevens jullie nodig hebben, betekent dat de kaart in twee dagen klaar kan zijn.

Dit artikel behandelt aantal, opbouw, formulering en allergenen — en de vraag of een menukaart bij een buffet eigenlijk wel ergens toe dient.

1. Hoeveel jullie er nodig hebben

De vanzelfsprekende aanname is één kaart per couvert. Dat is de duurste optie en zelden de beste. Met een kaart die rechtop staat en van twee kanten leesbaar is, is één per twee personen ruim voldoende, en niemand voelt zich tekortgedaan.

De rekensom: bij tachtig gasten en één kaart per twee couverts zijn dat veertig kaarten plus vijf reserve. Als alternatief kunnen jullie bij tien tafels één grote kaart per tafel in het midden zetten — tien kaarten, maar merkbaar groter en zwaarder uitgevoerd.

Aan lange tafels werkt een tussenvorm: één kaart per vier couverts, iets groter gezet. Gasten geven hem toch door en de tafel blijft rustig. Het wordt pas hinderlijk zodra een kaart langs meer dan vier plaatsen moet reizen.

Een buffet verandert de rekensom volledig. Niemand heeft een kaart bij zijn bord nodig als het eten zichtbaar is. Wat wel helpt zijn bordjes bij het buffet zelf — één per gerecht, met de naam en de markering. Die worden veel vaker gelezen dan welke kaart bij een couvert ook.

Eén uitzondering geldt bij een menu met keuze: als gasten tussen twee hoofdgerechten hebben gekozen, hoort hun eigen keuze niet op de menukaart maar op het naamkaartje of in de handen van de bediening. Een menukaart die beide opties toont, verwart meer dan hij helpt. En druk twee extra exemplaren voor de keuken en de bediening — dat voorkomt vragen over de volgorde van de gangen.

De menukaart vervangt een uitleg die anders twintig keer op een avond gegeven zou worden.

2. Wat er op de kaart hoort

De opbouw volgt de volgorde van de avond, niet het belang van de gangen.

OnderdeelOp de kaart?Opmerking
AmuseAlleen als hij als gang teltAnders is hij een mooiere verrassing.
VoorgerechtJa, met twee tot vijf woorden uitlegBegin met het hoofdingrediënt.
Soep of tussengerechtJaBij zes gangen de volgorde extra goed nakijken.
HoofdgerechtJa, met de bijgerechtenBijgerechten op dezelfde regel, niet als apart item.
Vegetarisch en veganistischJa, als gelijkwaardig gezetEen eigen regel, geen voetnoot.
DessertJaIs er een bruidstaart, noem dan een tijdstip in plaats van een gang.
DrankenOp de achterkantWijnadviezen bij hun eigen gang.
AllergenenAls korte markeringDe details komen van de bediening; de kaart is geen folder.

Wat er niet op hoort: het programma van de avond, dankwoorden en de namen van de keukenbrigade. Dat heeft allemaal elders een plek — de kaart blijft een kaart.

2. Wat er op de kaart hoort — Hoe ontwerpen we de menukaarten?

3. Gerechten zo benoemen dat gasten ze begrijpen

Menukaarten falen zelden op de vormgeving en vaak op de taal. De meest voorkomende oorzaak is het overnemen van de tekst van de cateraar, die voor vakgenoten geschreven is en voor alle anderen als een raadsel leest.

De regel: hoofdingrediënt eerst, bereiding daarna, bijgerechten als laatste. "Runderhaas, aardappelgratin, geglaceerde worteltjes" wordt begrepen. "Trilogie van weiderund op een aardappelvariatie" niet — en dat levert precies de vragen op die beantwoord moeten worden terwijl de borden de deur uit gaan.

Houd de beschrijvingen kort. Twee tot vijf woorden per gang is genoeg; niemand leest drie regels aan tafel. Heeft een gerecht een verhaal dat voor jullie telt — het recept van een oma, een leverancier uit de buurt — zet dat dan in één zin onder de gang in plaats van in de naam.

Franse namen zijn prima waar ze ingeburgerd zijn en horen anders vertaald te worden. "Coq au vin" begrijpt iedereen; "royale van bospaddenstoelen" niet. Komen er internationale gasten, dan is een tweede versie de moeite waard: tweetalig op dezelfde kaart, of als aparte kaart voor de tafels waar het nodig is.

Laat de definitieve kaart nalezen door de cateraar. Bijgerechten worden tussen het proefdiner en de bruiloft vaker gewijzigd dan jullie verwachten, en de kaart is de laatste plek waar dat opvalt.

4. Allergenen en dieetwensen

Een menukaart vervangt geen echte informatie, maar kan de meest gestelde vragen wel voor zijn. Een eenvoudige markering achter elke gang werkt goed:

  • v voor vegetarisch en vg voor veganistisch, met een legenda onderaan de kaart.
  • Aanduidingen bij de bekendste veroorzakers — noten, selderij, vis, melk, gluten — als korte afkorting of tussen haakjes.
  • Eén afsluitende zin: "Heb je een allergie of intolerantie, geef het dan even door aan de bediening — de keuken is op de hoogte."

Die afsluitende zin is de belangrijkste. Hij legt de verantwoordelijkheid waar die hoort, bij de keuken die de ingrediënten kent. In de horeca geldt in Nederland en België de Europese informatieplicht over de veertien allergenen, en de cateraar moet die informatie kunnen geven — mondeling mag, als er maar duidelijk staat waar gasten ernaar kunnen vragen. Een kaart die volledigheid suggereert, kan bij een echte allergie gevaarlijk zijn.

Verzamel dieetwensen bij de antwoorden, niet op de avond zelf. Horen jullie pas aan tafel dat drie gasten geen gluten eten, dan is er niets meer te veranderen. Diezelfde vraag levert ook het aantal op dat jullie cateraar nodig heeft voor de afwijkende porties.

Voor gasten die een aangepast bord krijgen, helpt een discrete markering op het naamkaartje: dan brengt de bediening het juiste gerecht bij de juiste stoel. Een klein stipje op de achterkant volstaat — zichtbaar voor het team, onzichtbaar voor de tafel.

4. Allergenen en dieetwensen — Hoe ontwerpen we de menukaarten?

5. Formaat, papier en rechtop staan

Staand formaat wint het van liggend: een rechtopstaande kaart valt op en neemt minder ruimte op het couvert in. Een smal formaat van ongeveer 100 bij 210 millimeter is gebruikelijk en past naast bord en bestek.

Papier vanaf 250 gram per vierkante meter staat uit zichzelf; daaronder valt de kaart om. Willen jullie lichter papier, dan hebben jullie een houder nodig — en dus nog een voorwerp om te kopen, te vervoeren en achteraf op te halen.

De leesbaarheid volgt dezelfde regels als bij naamkaartjes: contrast wint het van formaat, en kaarslicht is donkerder dan het lijkt terwijl jullie zitten te ontwerpen. Zet de gangen op 11 punt of groter, de kop nog groter, en vermijd bleke letters op een donkere ondergrond.

En een praktisch punt: menukaarten worden nat. Waterglazen, wijn, condens — reken erop en bestel tien procent extra. Een matte ondergrond verdraagt vocht beter dan een glanzende, die bovendien elke vingerafdruk laat zien.

Denk ook aan de plek. Moet de kaart plat liggen, dan heeft hij ruimte nodig die het servet al heeft opgeëist; staat hij, dan heeft hij een positie nodig waar hij tijdens het serveren niet omvalt. Loop allebei de varianten na aan een gedekte proeftafel — die tien minuten voorkomen de meest voorkomende teleurstelling, namelijk een prachtige kaart die nergens kan staan.

Eén kaart per twee couverts, gangen in serveervolgorde, begrijpelijke namen, allergenenmarkering plus een zin die naar de bediening wijst, en papier vanaf 250 gram: daarmee is de menukaart klaar. De volgende stap is het proefdiner — pas daarna staat de tekst vast, en eerder ontwerpen betekent twee keer ontwerpen.

Alles rond de bruiloft

Plannen jullie je droomhuwelijk?

Maak in enkele minuten jullie eigen trouwwebsite – met RSVP-functie, fotogalerij en meer.