Het houten huwelijk: wat vijf jaar getrouwd met hout te maken heeft

Na vijf jaar is de bruiloft een herinnering, heeft het dagelijks leven zijn ritme gevonden en zijn er onderweg vaak een kind, een huis of een nieuwe baan bijgekomen. Een goed moment om te kijken wat er gegroeid is, en dat is ongeveer wat de naam ook zegt.

Dit artikel legt de naam uit, geeft ideeën voor een viering die met kleine kinderen haalbaar is, en biedt eigen wensen voor de kaart, houten cadeaus per budget en de lastige gevallen. Alle jaren op een rij staan in het overzicht van de namen van de huwelijksjubilea per jaar; het allereerste jaar heeft een eigen artikel over de eerste trouwdag vieren.

Over het vijfde jaar zijn de lijsten het opvallend eens. Nederlandse en Vlaamse overzichten noemen hout, de traditionele Engelse en Amerikaanse lijsten ook, en in Duitsland heet het de Holzhochzeit. Sommige Nederlandse lijsten zetten er blik of zelfs plastic naast, maar in de praktijk zegt iedereen houten huwelijk of houten bruiloft. Alleen de Amerikaanse moderne lijst, in de twintigste eeuw door de sieradenhandel opgesteld, wijkt af met zilveren bestek.

De gangbare uitleg: na vijf jaar heeft een huwelijk wortel geschoten, net als een jonge boom. Het staat stevig, maar het is nog niet zo hard dat er niets meer aan te veranderen valt; hout kun je zagen, schuren en repareren. Dat is een interpretatie en geen overgeleverde regel, want de lijst zelf is grotendeels een handelsproduct uit het begin van de twintigste eeuw. Toch beschrijft hij het leven na vijf jaar behoorlijk goed.

• Afkloppen. Het bijgeloof komt met het materiaal mee. Wie blij is met zijn geluk, tikt op ongeverfd hout om het lot niet uit te dagen en zegt er ‘even afkloppen’ bij. Dat levert een mooie regel voor de kaart op, en bij het uitpakken van een houten cadeau kun je er letterlijk op kloppen.
• Uit het goede hout gesneden. De taal levert er een compliment bij: wie uit het goede hout gesneden is, deugt. Twee mensen die na vijf jaar nog altijd uit hetzelfde hout gesneden blijken, verdienen die zin op hun kaart.
• Familie over de grens. Engelse, Amerikaanse en Duitse lijsten noemen voor jaar vijf ook hout, dus een kaart van die kant van de familie sluit vanzelf aan.

Na vijf jaar leven veel stellen met een of twee kleine kinderen, te weinig slaap en een volle agenda. De echte vraag is dus niet hoe groot, maar wanneer. Vier vormen werken:

1. Een gezinsdag in het bos. Een wandeling met picknick, een speelbos of een natuurspeeltuin. De kinderen zijn bezig, het thema regelt zichzelf en het kost bijna niets. Loop elk jaar dezelfde route en maak op dezelfde plek een foto; na een paar jaar hebben jullie een reeks die geen fotoboek kan evenaren.
2. Een avond met z’n tweeën. Opa en oma of vrienden nemen de kinderen, en jullie gaan terug naar de trouwlocatie of naar een restaurant met een houtoven. Eerst de oppas regelen, dan de rest.
3. Een klein feest. Nodig de getuigen, de ceremoniemeesters van toen en de beste vrienden uit voor een barbecue in de tuin of in het park. Een middag is met kinderen veel makkelijker dan een avond, en wie om zes uur naar huis moet, mist dan niets.
4. Samen iets maken. Bouw samen iets van hout: een moestuinbak, een bankje, met de kinderen een vogelhuisje. Is geen van beiden handig, dan bieden houtwerkplaatsen en creatieve centra beginnersworkshops waarin je zelf een krukje of een snijplank maakt.

Sommige stellen hebben op de bruiloft al iets klaargezet voor later. Bij het ritueel met het kistje wijn, dat ceremoniesprekers ook in Nederland en Vlaanderen aanbieden, spijkert het paar tijdens de ceremonie een houten kist dicht met een fles wijn en een brief van elk van beiden. De meeste stellen bewaren die kist voor een moeilijk moment of voor een later jubileum, bijvoorbeeld na tien jaar. Staat hij na vijf jaar nog dicht, dan is dat op zich al een felicitatie waard.

Het is ook een goede dag om eindelijk het album te bestellen dat al vijf jaar op de lijst staat; de vergelijking tussen een trouwalbum of fotoboek helpt bij de keuze.

Kaarten voor een vijfjarig huwelijk komen meestal van de partner, de ouders of goede vrienden, dus de toon mag persoonlijk zijn. De regels hieronder zijn eigen voorbeelden om over te nemen of aan te passen:

• Aan je partner: “Vijf jaar, en je bent nog steeds mijn liefste gezicht aan de ontbijttafel, ook nu die tafel vol kruimels ligt.”
• Van vrienden: “Vijf jaar getrouwd, en jullie hebben samen iets laten groeien dat niemand kan kopen. Op nog heel veel jaarringen!”
• Kort, met een rijmpje: “Vijf jaar hout, en nog lang niet oud. Gefeliciteerd!”
• Met een knipoog: “Vijf jaar getrouwd en nog altijd verliefd. Even afkloppen dat het zo blijft!”
• Van de ouders: “Vijf jaar geleden zagen we jullie ja zeggen. Nu zien we wat jullie sindsdien samen hebben opgebouwd, en we zijn er ontzettend trots op.”
• Formeel: “Van harte gefeliciteerd met jullie vijfjarig huwelijk. Moge het blijven groeien als een gezonde boom, met elk jaar een ring erbij.”
• Namens de kinderen, gedicteerd: “Papa en mama zijn vijf jaar getrouwd. Ik ben er drie jaar van bij. Dat waren de leukste.” Pas de woorden aan aan wat thuis gezegd wordt, van mama tot mams.

Wie zelf iets schrijft, leent de beelden die hout biedt: wortels, jaarringen, de nerf, een boom die buigt in de wind. Laat de uitdrukkingen liggen die averechts werken: houterig betekent stijf, een houten klaas is niemand een compliment, en door de bomen het bos niet meer zien hoort niet in een liefdesbrief.

Meer keuze staat in de verzameling felicitaties voor een trouwdag; hoe je een kaart opbouwt, staat in het artikel over wat je in een felicitatiekaart schrijft.

Hout kan van alles zijn, van een lepel tot een boom. Iets wat gebruikt wordt, wint het van decoratie die stof vangt. De bedragen zijn grove richtbedragen.

Geen tuin betekent niet dat een boom afvalt. In Nederland laat Trees for All bomen op naam planten, de helft in Nederland en de helft in het buitenland, met een persoonlijk certificaat; in Vlaanderen doet BOS+ iets vergelijkbaars voor nieuw bos in Vlaanderen, eveneens met een certificaat op naam. Zo’n boom staat niet in jullie tuin, maar hij groeit wel.

Een cadeau dat maar sommige stellen kunnen geven: wie op de bruiloft een boomstam heeft doorgezaagd, zoals op Duitse en Oostenrijkse bruiloften gebruikelijk is, heeft de afgezaagde schijf misschien nog in de schuur liggen. Geschuurd, geolied en met beide namen erin gegraveerd wordt het een taartplank of een naambord voor de voordeur.

Gasten op een feestje voor het vijfjarig huwelijk nemen iets kleins mee. Spreek als partners vooraf af of jullie elkaar iets geven en ongeveer hoeveel; een gezamenlijk cadeau, zoals de bank of de boom, voorkomt scheve verhoudingen.

• Geen tuin, geen balkon. Houd het klein: een plank, een schaal, een fotolijst. Of de boom staat ergens anders, op naam geplant in een bos of in de tuin van opa en oma.
• Geen oppas. Vier het thuis als de kinderen slapen: een houten plank met kaas, twee kaarsen en de trouwfilm. Voor veel ouders is dat de meest realistische avond van het jaar, en geen noodoplossing.
• Een zwaar jaar. Ziekte, een verloren baan, een relatie die onder druk staat: dan hoeft de dag niets te bewijzen. Een kaart en een wandeling zijn genoeg, en de datum mag naar een rustiger weekend.
• Tweede huwelijk, samengesteld gezin. Jullie tellen vanaf deze bruiloft. Het beeld van hout past hier goed: ieder bracht eigen jaarringen mee, en toch groeit er iets gezamenlijks. Kinderen uit een eerdere relatie kunnen een eigen rol krijgen, bijvoorbeeld met een brief in de tijdcapsule.
• Vergeten. Het gebeurt, zeker met kleine kinderen. Later vieren mag, en een terugkerende herinnering in de agenda voorkomt dat het twee keer gebeurt.